Pyetje-Përgjigje për Namazin (1)

(Pyetja Nr. 11) Fehmi / Meke: / 4-4-2008

Message: eselamu alejkum. Allahu ju shperbleft!
Nese nje person gabon gjate namazit te akshamit ne vend se ti fale 3 rekate farz i ka falur 4, dhe ka harruar sexhden e harreses dhe ka dhen selam pastaj ju ka kujtuar, si duhet vepruar? Allahu ju shperbleft me te mira.


Përgjigje / 5-4-2008

Ne lidhje me harresen apo dyshimin qe i lind personit gjate namazit kane ardhur disa hadithe me shprehje dhe forma te ndryshme, te cilat urdherojne per berjen e dy sexhdeve ne vend te gabimit apo harreses, ne fund te namazit, para ose pas dhenies se selamit. Ne lidhje me keto rregulla e forma ka mospajtim ne mesin e dijetareve, por ne po permendim ate qe eshte me afer te saktes, pas mbledhjes se te gjitha haditheve te ardhura ne kete teme dhe pas analizimit te tyre, te perfituara keto nga sqarimi i Sahihut te Muslimit, nga shejh Meshhur Hasen Al Selman, ne sqarimin e haditheve te temes “Harresa ne namaz”:

Nese muslimani harron ose dyshon dhe shton apo le mangut diçka nga namazi, atehere shihet: nese ajo qe ka lene eshte prej shtyllave te namazit, duhet ta perserise ate rekat dhe para se te jape selam, duhet te beje dy sexhde per harresen, e nese eshte nga vaxhibet e namazit, atehere mjafton te beje dy sexhdet e harreses para se te jape selam. Kjo, nese le diçka mangut. E nese shton diçka nga namazi, qofte edhe nje rekat tjeter me shume, atehere duhet te besh dy sexhde te harreses pasi te japesh selam, dhe pa bere teshehud tjeter. Ky eshte rregulli: nese shton diçka ne namaz nga harresa, dy sexhdet e harreses behen pas selamit dhe nese le mangut diç prej namazit, atehere dy sexhdet e harreses behen para se te japesh selam. E, nese dyshon ne numrin e rekateve, atehere mbeshtetet ne numrin e sigurte te rekateve qe ka falur (nese dyshon nese ka falur 2 apo 3, mbeshtetet ne numrin 2 dhe ploteson namazin), pastaj ben dy sexhde te gabimit dhe harreses para dhenies selam.

Duhet pasur gjithashtu parasysh se dijetaret thone: “Nese dyshimi ne numrin e rekateve te namazit, lind pas dhenies se selamit, ai nuk merret parasysh dhe nuk behet sehvi sexhde (sexhde harrese). Po keshtu, nese dyshimi lind pastaj largohet, nuk merret parasysh. Po keshtu, nese dyshimet shtohen, sa qe personi nuk ben nje veprim veçse dyshon ne te, ky dyshim gjithashtu nuk merret parasysh. Po keshtu, nese gabohet ne berjen e dy sexhdeve te harreses, atehere nuk behet me sexhde te tjera per kete gabim. Dy sexhdet e harreses jane te ligjshme vetem per ate qe harron apo gabon ne namaz dhe jo per ate qe gabon qellimisht dhe me vetedije, sepse ne kete rast namazi i tij prishet plotesisht dhe duhet perseritur nga e para.”

Rasti i personit ne fjale, i cili ka shtuar nje rekat ne namazin farz, duhet qe pas selamit te beje dy sexhde te harreses dhe asgje tjeter. E, nese ka kaluar shume kohe nga ndodhja e kesaj, ne fetvane 12675, te Komisionit te Perhershem te fetvave, thuhet se: “mjafton qe personi te beje dy sexhde te harreses per ate namaz, dhe te mos e perseris ate namaz.” Menyra e berjes se dy sexhdeve ne kete rast eshte: “Te marresh tekbir duke thene “Allahu ekber” dhe te biesh ne sexhde, pastaj te besh edhe nje sexhde tjeter, dhe te japesh selam.”

Allahu eshte Ai i cili jep sukses! Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi pejgamberin tone, Muhamedin, familjen dhe shoket e tij!

(Pyetja Nr. 10) Umeri / Londër: / 3-4-2008

Message: Es-selamu alejkum ue rahmetullah!
Nje vella musliman ne namazin e tij me xhemat, ne rekatin e fundit, pasi perfundon vete teshehudin, jep selam pak kohe para se te jape selam imami. Kete veprim e kryen pa vetedije (d.m.th pa qellim). Dhe pas dhenies selam te imamit ai nuk kryen asnje veprim tjeter! Duke e ditur qe kjo gje ka ndodhur dy jave me pare. Cili eshte vendimi ne lidhje me namazin e ketij vellai?


Përgjigje / 4-4-2008

Ne pyetjen e peste te Fetvase nr. 6278, te Komisionit te Perhershem te Fetvave, thuhet: “Parakalimi i imamit nga ata qe falen pas tij eshte haram, madje nga gjynahet e medha, per shkak se per kete ka ardhur kercenim nga Pejgamberi (salallahu alejhi ue selem), i cili ka thene: “A nuk ka frike ndonje prej jush, qe kur e ngre koken para se ta ngreje imami, Allahu t’ia shnderroje koken atij ne koke gomari, apo t’ia shnderroje fytyren ne fytyre gomari?!” (Buhariu) Ndersa ne lidhje me vlefshmerine e namazit te tij ka mospajtim mes dijetareve, dhe mendimi me i sakte eshte se: nese e kalon imamin me qellim, namazi prishet dhe nese e kalon ate jo qellimisht por nga harresa, atehere pret imamin dhe vazhdon namazin me te (d.m.th. nuk prishet namazi).” Allahu eshte Ai i cili jep sukses! Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi pejgamberin tone, Muhamedin, familjen dhe shoket e tij!

(Pyetja Nr. 9) Abdulaziz / Shqipëri: / 2-4-2008

Message: Selamun alejkum. Allahu ta shperblefte per pergjigjet dhe doja te te pyesja duke pare pyetjen e Nardit nga Fieri dhe pergjigjen tuaj desha te dija qe kur behen tespite a duhet te rrish si ne teshehudin e fundit apo kembekryq, si eshte sunneti? Allahu ta shperblefte me te mira.


Përgjigje / 2-4-2008

Elhamdu lilah qe ne fene tone nuk ka ndonje veshtiresi dhe secili mund te veproje sipas mundesise. Secili mund te ulet si ta kete me te lehte per te ndenjur ulur ne berjen e tesbive apo lutjeve pas namazit, dhe nuk mund te thuhet qe nje menyre e te qendruarit eshte sunet dhe nje tjeter jo, ndryshe nga te qendruarit ne teshehud gjate namazit. Pas kerkimit, nuk gjeta ndonje hadith qe te pershkruaje menyren e uljes pas namazit, por sidoqofte, edhe nese vertetohet ndonje hadith per menyren e uljes pas namazit, ne çdo rast ajo menyre eshte sunet ashtu si edhe ne namaz, dhe personi nuk ka gjynah nese ulet ne menyren qe e ka me te lehte. E Allahu e di me mire.

(Pyetja Nr. 8) Nardi / Fier-Shqipëri: / 28-3-2008

Message: selamu alejkum. Kur xhemati reshtohet per te fal farzin dhe thiret ikameti, fjalet mbas ikametit qe behen nga xhemati, a jan te lejushme? sepse kam degjuar qe thon pa argumenta fjalet mbas ikametit jan haram, dhe kemi degjuar qe mbas namazit behen tesbit pa leviz nga vendi sepse vjen nje engjell dhe ben dua per ty deri sa ti mbaron tesbit. A jan sahih apo jan fjal pa baza sepse skam degjuar argument per keto? ALLAHU JUA SHPERBLEFT DHE NA BASHKOFT NE XHENET.


Përgjigje / 28-3-2008

Nuk ka ardhur ndonje lutje e veçante pas ikametit dhe para tekbirit fillestar te namazit, por mund te perseriten fjalet e muezinit gjate ikametit dhe duaja per Pejgamberin si ajo pas ezanit, nese imami le kohe per kete deri sa te marre tekbirin fillestar. Kjo eshte fetvaja e Komisionit te perhershem ne Saudi, Fetvaja nr. 10426. Dhe sic shihet, per kete nuk ka argument tjeter perveç krahasimit te ikametit me ezanin, e Allahu e di me mire.

Nuk ka argument te thuhet se fjalet pas ikametit jane haram, sepse imami mund te flase dhe po keshtu dikush prej xhematit mund te keshilloje per drejtimin e rreshtave. Por lutje te veçante nuk ka, siç e pame me siper.

Pas perfundimit te namazit me dhenien e selamit, eshte sunet qe te qendrohet ne vendin e faljes dhe te besh lutjet dhe tespite sipas haditheve qe kane ardhur ne lidhje me keto. Por, nese ndokush ngrihet pa i bere tespite dhe del nga xhamia, nuk ka ndonje gjynah, por ka lene sunetin. [Nga fetvaja nr. 6195, e Fetvave te komisionit te perhershem.] Ndersa fjalen se vjen nje engjell… nuk e kam gjetur ne ndonje hadith, pas kerkimit te gjate. E Allahu e di me mire. Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi te derguarin tone, Muhamedin, familjen dhe shoket e tij!

(Pyetja Nr. 7) Abdurrahman / Itali: / 26-3-2008

Message: selam alejkum. Kur te tjeret po falin namazin me xhemat dhe ti e kap ne ruku por pa thene subhane rrabijel adhim as edhe nje here, a e ke kapur rekatin?


Përgjigje / 28-3-2008

Ne hadithin e transmetuar nga Ebu Hurejra (radiallahu anhu) thuhet se Pejgamberi (salallahu alejhi ue selem) ka thene: “Nese vini ne namaz dhe na gjeni ne sexhde, bini ne sexhde dhe mos e llogarisni ate rekat. Kush e arrin nje rekat, ai e ka arritur ate namaz.” Dhe ne nje shprehje tjeter te ketij hadithi thuhet: “Kush e arrin rukune, e ka arritur ate rekat.” [Hadith Sahih; Ebu Daudi 893, Darakutni 132, etj. El Irva 496].

Prej ketu, nese personi arrin imamin ne ruku, dhe e ben rukune sipas rregullit te saj: duke u vendosur mire ne ruku dhe me kurrizin drejt, gje e cila patjeter qe kerkon te thuhet “subhane rabijel adhim” te pakten nje here, atehere e ke arritur ate rekat, ne te kundert nuk e ke arritur rekatin dhe duhet ta plotesosh ate pasi te japi imami selam. Nuk qendron llogaritja apo jo e rekatit tek thenia “subhane rabiel adhim”, sepse kjo eshte nga vaxhibet e namazit dhe jo nga ruknet e tij, dhe dallimi mes vaxhibit dhe ruknit te namazit eshte se kur len nje vaxhib, ai rregullohet duke bere dy sexhde para apo pas selamit, e nese len nje rukn, duhet patjeter qe ta plotesosh ate para selamit. Por problemi qendron se rukuja nuk llogaritet nese ti nuk e ben ate sipas rregullit, te cilin e thame me siper. Lexo per me teper rreth veprave te namazit ketu.

(Pyetja Nr. 6) Fatos / Kosovë: / 23-3-2008

Message: Es-selamu alejkum, Allahu ju shperblefte per mundin e juaj qe po e beni ne perhapjen e davetit te mirefillt te islamit autentik. Pyetje: A ka mundesi te na sqaroni, Allahu ju shperbleft, lidhur me pantallonat se a eshte haram me u fal me pantolona apo jo, sepse tek vendet tona shumica mbajn pantolona pasi qe eshte zakon i keti vendi, mirepo ajo qe me shtyu te bej kete pytje ka te beje lidhur me nje fetwa te shejh Albanit me ante te se ciles ai e thot se nuk eshte e lejuar te personi te falet me pantallona?


Përgjigje / 26-3-2008

Eshte e vertete se shejh Albani (Allahu e meshirofte!) ka thene se nuk lejohet qe muslimani te veshe pantallona vecanerisht kur falet, sepse ato jane veshje e mosbesimtareve dhe pershkruajne auretin. Kete e ka thene ne kaseten nr. 229, te vargut “Udhezimi dhe Drita”. Por duhet pasur parasysh se shejhu i drejtohet ketu arabeve, tradita e te cileve nuk eshte veshja e pantallonave, dhe pervec kesaj, shejhu nuk thote se sikur nje musliman te falet me pantallona, namazi i tij nuk quhet, por thote se nuk lejohet. Ndersa ne nje kasete tjeter thote se falja me pantallona eshte mekruh ose haram. Por, siç dihet nga dijetaret e fikhut, nese personi vepron diçka te ndaluar gjate kryerjes se nje detyrimi, siç eshte namazi, atehere namazi i tij eshte i sakte, por personi merr gjynah per vepren e tij te ndaluar. Sigurisht, kur ajo veper nuk eshte prej atyre qe e prishin namazin. Keshtu qe ne rastin tone, nese pantallonat e zbulojne auretin (pjesen nga kerthiza deri nen gju), atehere namazi prishet. Ndersa ne rast se ato jane te ngushta dhe pershkruajne pjeset e turpshme te turpit, e sidomos ne ruku e ne sexhde, ne kete rast ka kundershtim mes dijetareve, nese eshte zbuluar aureti apo jo? Shumica e dijetareve jane te mendimit se namazi nuk prishet por personi merr gjynah dhe nese ai ka mundesi, duhet t’i nderroje ato pantallona.

Shejh Feuzani u pyet: A lejohet namazi me pantallona per gruan apo per burrin, dhe nese gruaja vesh rroba te lehta qe nuk e shfaqin auretin e saj, çfare gjykimi ka ne kete rast?

Ai u pergjigj: Rrobat e ngushta te cilat i pershkruajne pjeset e trupit, dhe ato qe pershkruajne trupin e gruas dhe gjymtyret e saj, nuk lejohet te vishen. Rrobat e ngushta nuk lejohet te vishen as nga burrat dhe as nga grate, megjithese per grate ndalesa eshte me e forte per shkak se provokimi tek ato eshte me i madh. Ndersa namazi ne keto rroba, nese njeriu falet duke e mbuluar trupin e tij me keto rroba, namazi ne vetvete eshte i sakte, per shkak se ai e ka mbuluar auretin, por ai qe falet me rroba te ngushta merr gjynah, pasi qe mund te lere mangut diçka prej namazit nga rrobat e ngushta, si dhe nga ana tjeter, ai behet shkak per provokim dhe terheqje te vemendjes tek ai, e veçanerisht grate.

Po keshtu, ne lidhje me veshjen e pantallonave i eshte drejtuar nje pyetje “Komisionit te perhershem te fetvave” ne Arabine Saudite, dhe pergjigja ka qene se: Veshja e pantallonave, e kustumit dhe te ngjashme me to, origjina ne llojshmerine e veshjeve eshte e lejuar, sepse kjo lidhet me traditat e njerezve, por ketu perjashtohen ato qe jane ndaluar me argument te sheriatit, siç eshte ndalimi i mendafshit per burrat, rrobja e tejdukshme, rrobja e ngushte qe pershkruan auretin, sepse ne kete rast eshte njesoj si zbulimi i auretit. Po keshtu rrobat qe jane tipike te mosbesimtareve nuk lejohet te vishen as nga burrat dhe as nga grate, sepse Pejgamberi ka ndaluar nga te ngjasuarit me mosbesimtaret. Ndersa veshja e pantallonave nuk eshte tipike per mosbesimtaret, por nje veshje e pergjithshme e cila vishet si nga mosbesimtaret edhe nga muslimanet ne vende te ndryshme… [Fetvaja nr. 4566].

Pra, ruaju vella dhe kujdesu qe pantallonat e tua te jene sa me te gjera dhe kemisha jote sa me e gjere dhe e gjate, me qellim qe te mbulosh sa me mire auretin tend dhe te kenaqesh Zotin tend.

Por duhet pasur parasysh se nuk lejohet zgjatja e pantallonave nen nyjet e kembeve, qofte me mendjemadhesi apo pa mendjemadhesi, sepse Pejgamberi (salallahu alejhi ue selem) ka thene: “Tre personave, Allahu nuk ka per t’u folur ne diten e Kiametit, nuk ka per te pare tek ata dhe nuk ka per t’i pastruar!” Te pranishmit thane: “Paskan humbur dhe jane shkaterruar! Kush jane ata, o i deguari i Allahut?” Tha: “Ai qe zgjat rroben, ai qe te kujton te miren qe te ka bere, dhe ai i cili e shet mallin e vet me betim te rrejshem.” [Muslimi, etj]. Pejgamberi (salallahu alejhi ue selem) gjithashtu ka thene: “Ajo qe zgjatet poshte nyjeve (kyceve) te kembes, do te jete ne zjarr! (pjesa e kembes poshte nyjes qe mbulohet nga rrobja, do te jete ne zjarr).” [Buhariu, etj]. Ne nje hadith tjeter thuhet: “Ne zgjatjen e rrobes nen nyje hyjne sirvalet (shallvaret qe vishen nga mezi e poshte), kemisha (rrobja qe mbulon te gjithe trupin nga shpatullat deri nen gju) dhe Imamja (shalli qe mblidhet rreth kokes). Kushdo qe terheq zvarre me mendjemadhesi diçka prej ketyre, ate nuk ka per ta pare Allahu ne diten e kiametit.” [Sahih; Ebu Daudi 4094,Iben Maxheh 3576]. Iben Uthejmini (Allahu e meshirofte!) thote: “Mund te thuhet se zgjatja e rrobes nen kycin e kembes eshte dy llojesh: 1. Nga mendjemadhesia, gje e cila eshte nga gjynahet e medha dhe per kete ka ardhur kercenim i rende ne hadith, dhe 2. Jo nga mendjemadhesia, dhe ne kete rast mund te thuhet se denimi i tij eshte me i lehte se i pari, por pjesa poshte nyjes do te digjet ne zjarr, siç thuhet ne hadith.” [Fetava Nurun ala derb].

Allahu e di me mire, dhe paqja e bekimet e Allahut qofshin mbi te derguarin tone, Muhamedin, familjen dhe shoket e tij!

(Pyetja Nr. 5) Umu Hamza / Kosovë: / 14-3-2008

Une e kam nje pytje qe ka te bej me namazin e udhtarit ,,, sa e di une qe nese jemi udhtar duhet ta shkurtojim namazin vetem 3 dite ,,,, por e kam lexuar ne internet se Abdullah Iben Omeri ka pasur nje kopsht e ka shkua atje 2 muj dite e shkurtonte namazin dhe kinse largesia e tij nga shtepia ishte 12 km. nuk di a eshte hadith apo cka ju lutem ma sqaroni Allahu ju shperblefte dhe nese eshte hadith, a lejohet me u bazue ne te? esselamu alejkum.


Përgjigje / 15-3-2008

Thuajse gjithçka në lidhje me rregullat e namazit të udhëtarit i gjen në broshurën e shejh Ibën Bazit (Allahu e mëshiroftë). Shko te ai artikull duke klikuar këtu.

Shenim: Shejh Ibën Bazi, Allahu e meshirofte, zgjedh mendimin e shumices se dijetareve qe thote se udhetimi kufizohet me afro 80 km, dhe se udhetimi me pak se 80 km nuk quhet udhetim qe ben te lejuar shkurtimin e namazit dhe rregullat e tjera te udhetimit. Por ne anojme nga mendimi i shejh Albanit, Allahu e meshirofte, i cili thote se per udhetimin nuk ka ndonje largesi te caktuar ne km, per shkak se dicka e tille nuk ka argument dhe me e sakte eshte te thuhet se kete gje e percakton zakoni i njerezve te cdo vendi; kur personi quhet udhetar sipas zakonit te njerezve, ai eshte udhetar edhe nese largesia nga shtepia e tij ne vendin ku ka shkuar eshte e vogel. Fetvaja e shejh Albanit ne lidhje me kete eshte ne kaseten nr. 701, fetva nr. 1. min: 0.4.16.

(Pyetja Nr. 4) Hava / Prizren: / 11-3-2008

Message: selam alejkum. Kam nje pyteje: A lejohet ta falet namazi ne nje dhom ku gjenden buste? A pranohet ai namaz etj… Allahu ju shperbleft me te mira.


Përgjigje / 11-3-2008

Në lidhje me këtë pyetje, lexo fetvanë e “Komisionit të përhershëm të fetvave”, në Arabinë Saudite, dhe siç e pamë në fetvanë para kësaj në lidhje me fotografitë, nuk ka dallim mes skulpturës, pikturës dhe fotografisë për nga gjykimi i tyre.

Pyetja e tretë nga fetvaja nr. 1619:

Cili është gjykimi për vendosjen e fotografive të njerëzve apo kafshëve në xhami? A lejohet kryerja e namazit në një xhami ku ka fotografi të tilla? A është i saktë namazi që falet duke pasur veshur rrobë me fotografi të njerëzve apo kafshëve? A lejohet zbukurimi i klasave të shkollës apo dhomës së gjumit me fotografi njerëzish apo kafshësh?

Përgjigja: Nuk lejohet vendosja e fotografive të njerëzve apo kafshëve në xhami dhe ato duhet të hiqen menjëherë nga xhamia që ka prej tyre. Ndërsa namazi i atij që falet në atë xhami ku ka fotografi, është i saktë por nuk duhet ta ketë fotografinë përpara vetes (nga ana e Kibles), ndërsa gjynahun për fotografinë e ka ai i cili e ka vendosur atë si dhe ai i cili ka mundësi ta heqë dhe nuk e heq atë.

Nëse dikush falet me rrobë në të cilën ka fotografi njerëzish apo kafshësh, namazi i tij është i saktë, por ai merr gjynah.

Zbukurimi i klasave të shkollës apo dhomës së gjumit me fotografi njerëzish apo kafshësh nuk lejohet.

Allahu na dhëntë sukses! Dhe paqja e bekimet e Allahut qofshin mbi Pejgamberin tonë, Muhamedin, familjen dhe shokët e tij!

“Komisioni i përhershëm për kërkimet shkencore dhe për fetva”

Kryetar: Abdulaziz ibën Abdullah ibën Baz.

Nënkryetar: Abdurrazak Afifi.

Anëtar: Abdullah ibën Gudejan.

Anëtar: Abdullah ibën Kaud.

(Pyetja Nr. 3) Ebu Abdilah: / 2-3-2008

Message: asselamu aleykum, um interesoj lidhur me lutjet after teshehudit dhe para selaamit,kum ni ma perpara se mujna mu lut me qfardo lutje edhe ne qfardo gjuhe po qysh pe kuptoj prej librit t’sheikh Albanit rrahimahullah, duaja para selamit duhet me kan nja prej duave me t’cilen u lut Rrasulullahi sallallahu aleyhe wa sellam, cilla esht e sakt? barakallahu feekum.


Përgjigje / 5-3-2008

Ne lidhje me kete pyetje po sjellim nje fetva te Komisionit te perhershem te fetvave ne Arabine Saudite, te drejtuar nga Shejh Iben Baz Allahu e meshirofte:

Pyetja: A lejohet falja e namazit me gjuhe tjeter pervec gjuhes arabe?

Pergjigja: Nuk lejohet kryerja e namazit me gjuhe tjeter pervec gjuhes arabe, nese ke mundesi ta kryesh ate ne gjuhen arabe. Muslimani duhet te mesoj nga gjuha arabe ato qe nuk i lejohet te mos i dije, nga te cilat eshte edhe mesimi i sures Fatiha, Teshehudi, fjalet qe thuhen kur ngrihesh e kur ulesh ne namaz, fjalet qe thuhen ne ruku e ne sexhde, fjala ‘Allahume igfirli” mes dy sexhdeve dhe dhenia e selamit. Ndersa ai qe nuk ka mundesi t’i thote keto ne arabisht, atehere t’i thone ne gjuhen e tij, pervec sures Fatiha, sepse leximi i saj nuk vlen veçse ne gjuhen arabe. Ndersa ne vend te leximit nga kurani perveç fatihase, duhet te thote si ne hadithin e Abdullah iben ebi Eufa: se nje burre erdhi tek Pejgamberi sallahu alejhi ue selem dhe i tha: “Une nuk mund te marr gje nga Kurani (nuk mundem te mesoj permendesh), ndaj me meso se cfare mund te them ne vend te leximit te tij (ne namaz)!” Pejgamberi i tha: “Thuaj: Subhanallah, uel hamdu lilah, ue la ilahe ilallah uaAllahu ekber, ue la haule ue la kuvete ila bilahi el alijil adhim.” Ai tha: “O i Derguari i Allahut! Keto jane per Allahun (dmth madherim e lavderim per Allahun), por per vete cfare te them (dmth cfare lutje te bej per vete)?” Pejgamberi salallahu alejhi ue selem i tha: “Thuaj: O Zot! Me meshiro, me furnizo, me fal dhe me udhezo!” Kur ai u ngrit, beri me shenje me dore (per te terguar se i mbushi duart) dhe pejgamberi tha: “Ky i mbushi duart me hajer (me te mira).” E ka nxjerre Ahmedi, Ebu Daudi (832) dhe Nesai. [Shejh Albani e ka konsideruar te mire (hasen)]. Ky lehtesim bazohet ne Fjalen e Allahut: “Ruajuni Allahut (permbajuni ligjeve te Allahut) sa te mundeni.” dhe ne fjalen e Pejgamberit salallahu alejhi ue selem: “kur ju urdheroj per diçka, kryeni prej saj sa te mundeni!” Kjo, deri sa te mesoje gjuhen arabe, gje me te cilen duhet te filloje menjehere.

Allahu e ka ne dore suksesin, dhe paqja e bekimet e Allahut qofshin mbi te derguarin tone, Muhamedin, mbi shoket dhe familjen e tij!

[Komisioni i perhershem per kerkimet shkencore dhe per fetva. Fetva Nr. 4211. Kryetar: Abdulaziz bin Abdullah bin Baz. Anetar: Abdullah bin Kaud. Anetar: Abdullah bin Gudejan]

Ndersa shejh Albani Allahu e meshirofte, thote qe edhe duate qe behen para dhenies se selamit duhet te jene te njejtat dua qe ka bere pejgamberi salallahu alejhi ue selem, sepse ky eshte namaz dhe ne namaz nuk lejohet veprimi i dickaje tjeter qe nuk e ka bere pejgamberi. Por ne rast se dikush joarab nuk ka mundesi qe t’i beje ato lutje ne arabisht, i lejohet atij qe t’i beje ne gjuhen e tij, por duhet te perpiqet qe te mesoje arabisht, te pakten duate dhe theniet qe kane lidhje me namazin.

Ndersa per lutjet qe behen jashte namazit, nuk ka problem qe te behen ne gjuhe tjeter pervec arabishtes per ate qe nuk di arabisht. E Allahu e di me mire!

(Pyetja Nr. 2) Abu Abdilah / Kanada

Subjekti: Pyetje rreth namazit:

Nje vlla u fal me ni xhemat, dhe kur njerzit tjer erdhen von edhe fillun xhematin e dyt, ky u fal edhe me neve, kur e pyeta, tha se nuk jom i sigurt qi heren e pare u fala me khushu (frikërespekt), a esht kjo e lejume? barakallahu feekum.


Përgjigje / 15-11-2007

Nga kjo pyetje dalin dy çështje: E para: bërja e dy xhemateve në të njëjtën xhami. E dyta: Përsëritja e të njëjtit namaz dy herë në një ditë. Për të parën ka ndalim nëse xhamia ka imam të rregullt dhe në të falen pesë vaktet, [shejh Albani ka arritur në përfundimin se kjo gjë nuk lejohet dhe përmend për këtë edhe fjalën e imam Shafiut, etj. “Kaseta nr. 761 “Silsiletul Huda uen Nur”], dhe po kështu për të dytën ka ardhur ndalim nga Pejgamberi (salallahu alejhi ue selem) i cili ka thënë: “Mos e falni një namaz dy herë në një ditë.” [Hadith Hasen, “El Mishkat” 1157]. Edhe atyre dy burrave që erdhën në xhami pasi e kishin falur namazin në shtëpitë e tyre, dhe i gjetën muslimanët duke u falur pas Pejgamberit, ata ndenjën ulur dhe nuk u falën, pas namazit Pejgamberi u tha: “Nëse faleni në shtëpitë tuaja pastaj vini në xhami namazi është duke u falur me xhemat, faluni me ta dhe ai namaz është nafile për ju.” [Hadith Sahih, “El Mishkat” 1152]. Pra, njëri prej dy namaze është nafile dhe jo dy farze. Ndërsa arsyetimi me frikërespektin në namaz nuk është i konsideruar për përsëritjen e namazit. Namazi nuk përsëritet vetëm nëse namazi i falur në fillim nuk ka qenë i vlefshëm. Për këtë ktheju gjërave që e prishin namazin. E Allahu e di më mirë!

(Pyetja Nr. 1) Abdulaziz / Shkodër

Pyetje: Es-selamu alejkum! Allah ta shperblefte per pergjigjen, por desha te dija ne lidhje me namazet te cilat jane falur duke e pasur te qarte nijetin por jo duke e formuluar ate me mend dhe jo njekohsisht me tekbirin.

  1. Shejhul Islam Ibn Tejmija ka mendimin se lenia e namazit me xhemat pa arsye çon ne mospranimin e namazit, cili eshte mendimi ne pergjithsi i dijetareve?
  2. A eshte arsyetim lenia e namazit kaza per shkak te shkolles, po per shkak te punes?
  3. Nese len tre xhuma pa u falur nga pertesa a quhesh kafir?

Allahu ju ruajt, u banen pyetje shume por ketu ne shkoder nuk ka shum njerez me dije te paster, Allahu jua shperblefte. Es-selamu alejkum we rahmetullah!


Përgjigje / 08-11-2007

  1. Pejgamberi (salallahu alejhi ue selem) thotë: “Veprat janë sipas qëllimit…” dhe vendi i nijetit është zemra, dhe nuk ka nevojë shprehet me gojë. Kur ti ngrihesh për të marrë abdes, ky është nijeti për namazin që do falësh me atë abdes. Nuk ka njeri me logjikë dhe që nuk është i detyruar për veprimin e diçkaje, vetëm se e ka bërë nijetin për kryerjen e saj. Ndaj disa dijetarë thonë: “Sikur Allahu të na kishte ngarkuar kryerjen e ndonjë vepre pa nijet, kjo do të ishte ngarkesë që nuk e mbanim dot.” As nga Pejgamberi dhe as nga shokët e tij nuk ka ardhur argument se ata e shprehnin nijetin. Ata që dëgjoni ta bëjnë këtë gjë, e bëjnë nga padituria ose nga imitimi i dikujt që e ka thënë këtë prej dijetarëve, të cilët thonë se nijeti duhet të shprehet me qëllim që zemra të përputhet me gjuhën. Por ne themi se kjo nuk është e saktë, dhe sikur të ishte diçka e lejuar, atëherë Pejgamberi (salallahu alejhi ue selem) do t’ia kishte sqaruar atë popullit të tij me fjalën ose veprën e tij. [Ibën Uthejmin, Fetava es Salat].
  2. Dijetarët kanë kundërshtim në lidhje me namazin me xhemat: a është kusht xhemati për pranimin e namazit, apo namazi është i vlefshëm edhe nëse nuk falet me xhemat, por në këtë rast merr gjynah? Mendimi më i saktë është se falja e namazit me xhemat është vaxhib dhe jo kusht për vlefshmërinë e namazit, por kush e lë atë merr gjynah, përveç n.q.s. ka arsye të konsideruar. Argument për këtë është se Pejgamberi (salallahu alejhi ue selem) e krahasoi namazin me xhemat me namazin e atij që falet vetëm duke thënë se namazi me xhemat është më i mirë me kaq e kaq gradë, gjë e cila do të thotë se edhe në namazin e atij që falet vetëm ka gradë dhe mirësi, dhe kjo nuk mund të ndodhë vetëm nëse namazi është i vlefshëm. [Ibën Uthejmin, Fetava es Salat].
  3. Kush e dëgjon ezanin dhe ka mundësi të shkojë në xhami, ai e ka vazhib që të shkojë të falet me xhemat, e nëse nuk mundet atëherë të falë namazin në kohën e tij me sa të mundet; “Allahu nuk ngarkon askënd më tepër se sa ka mundësi.” [El Bekare, 286]. Arsyet e konsiderushme për lënien e namazit të xhumas janë arsye edhe për lënien e namazit me xhemat. [Shejh Albani, kaseta me titull “Gjykimi për namazin me xhemat”].
  4. Për lënien e namazit të xhumasë ka ardhur kërcënim; transmetohet nga Xhabiri (radiallahu anhu) se ka thënë: Kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut (salallahu alejhi ue selem) mbi minberin e tij, të thotë: “A do t’i japin fund disa njerëz lënies së xhumave, apo t’ua vulosë Allahu zemrat dhe të bëhen prej të pakujdesshmëve?!” Po kështu është vërtetuar se Pejgamberi (salallahu alejhi ue selem) ka thënë: “Kush lë tre të xhuma nga mospërfillja, atij i vuloset zemra.” d.m.th. nga zhvlerësimi dhe moskujdesja për të dhe vlerën e saj, atij i vuloset zemra, Allahu na ruajtë, njësoj si hipokritët, për të cilët Allahu thotë: “Kjo sepse ata besuan dhe pastaj mohuan, kështu që zemrat e tyre u vulosën…” dhe vulosja është mosarritja e hajrit tek ato, vetëm nëse do Allahu. [Komentim i shejh Abdullah ibën Abdurrahman el Xhibrin, “Sherh et Tes-hil fil Fikh”].