SURJA 93
Ed Duha Shkëlqimi i paradites
Me Emrin e Allahut, të Gjithëmëshirshmit, Mëshirëplotit
وَٱلضُّحَىٰ ١
Betohem për shkëlqimin e paradites,1
وَٱلَّيْلِ إِذَا سَجَىٰ ٢
dhe për natën, kur mbulon qetësisht,2
Komentimi 1 shënim
Shënimi 2
dhe për natën kur mbulon gjithçka me qetësinë dhe errësirën e saj. Nata nuk është kërcënim, por pushim dhe qetësi — edhe periudhat e errëta kanë qëllimin e tyre. Allahu betohet për dy skajet e ditës, dritën dhe qetësinë, për të përçuar një mesazh ngushëllimi dhe balancimi. Ky fillim tregon: ashtu si pas natës vjen mëngjesi, edhe pas trishtimit vjen ngushëllimi. Allahu betohet në çfarë të dojë prej krijesave të Tij, ndërsa krijesës nuk i lejohet të betohet në askënd tjetër përveç Krijuesit të vet; sepse betimi në diçka tjetër përveç Allahut është shirk (idhujtari).
مَا وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَمَا قَلَىٰ ٣
Zoti yt (o Muhamed) nuk të ka braktisur, dhe nuk të ka urryer,3
Komentimi 1 shënim
Shënimi 3
Zoti yt, o Profet, nuk të ka braktisur dhe as nuk të ka urryer për shkak të vonesës së shpalljes. Pas një periudhe të shkurtër ndërprerjeje të shpalljes, disa politeistë të Mekës e tallën Profetin ﷺ duke thënë: “Zoti yt e ka lënë.” Allahu i thotë Profetit: “Unë nuk të kam harruar, as nuk jam zemëruar me ty.” Ky është mesazh ngushëllues për çdo besimtar që ndien se Zoti e ka lënë në vështirësi.
وَلَلْـَٔاخِرَةُ خَيْرٌۭ لَّكَ مِنَ ٱلْأُولَىٰ ٤
dhe me të vërtetë, bota tjetër është më e mirë për ty, se kjo e para,4
Komentimi 1 shënim
Shënimi 4
Dhe me të vërtetë, bota tjetër është më e mirë për ty se kjo botë e përkohshme. Allahu e siguron Profetin ﷺ se çdo e ardhme e tij (në këtë botë dhe në botën tjetër) do të jetë më e mirë se e kaluara. Pas çdo periudhe vështirësie do të vijë lehtësim, nder dhe shpërblim.
وَلَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضَىٰٓ ٥
dhe Zoti yt do të të japë, derisa të jesh plotësisht i kënaqur.5
Komentimi 1 shënim
Shënimi 5
Dhe Zoti yt, o Profet, do të të japë në botën tjetër nga mirësitë dhe begatitë e shumta, derisa të jesh plotësisht i kënaqur. “Fetardā” – do të jesh i kënaqur plotësisht — aludon për kënaqësinë e përjetshme në Xhenet dhe për triumfin e fesë. Disa dijetarë thonë: Ky ajet është më shpresëdhënësi në gjithë Kuranin. Allahu i Premton Profetit ﷺ aq mirësi, sa ai do të ndiejë kënaqësi absolute në Ditën e Gjykimit, veçanërisht kur sheh se shumë nga populli i tij janë shpëtuar me ndërmjetësinë e tij.
أَلَمْ يَجِدْكَ يَتِيمًۭا فَـَٔاوَىٰ ٦
A nuk të gjeti Ai jetim, e të strehoi?6
Komentimi 1 shënim
Shënimi 6
A nuk të gjeti Ai më parë jetim, e pastaj të strehoi dhe të mbrojti?
وَوَجَدَكَ ضَآلًّۭا فَهَدَىٰ ٧
A nuk të gjeti të humbur (pa shpallje), e të udhëzoi?7
Komentimi 1 shënim
Shënimi 7
Dhe të gjeti pa dije për Librin dhe për besimin, e të mësoi atë që nuk e dije dhe të udhëzoi drejt veprave më të mira?
وَوَجَدَكَ عَآئِلًۭا فَأَغْنَىٰ ٨
A nuk të gjeti të varfër, e të pasuroi?8
Komentimi 1 shënim
Shënimi 8
Dhe të gjeti të varfër, e të furnizoi dhe të pasuroi shpirtin me kënaqësi dhe durim? - Allahu i kujton Profetit ﷺ mirësitë e mëparshme, që të kujtojë se gjithmonë ka qenë nën kujdesin e Tij: Jetim – i strehuar: Pa baba e nënë, por Allahu i dërgoi kujdesin e gjyshit dhe xhaxhait. Pa shpallje – i udhëzuar: Ai nuk e njihte ende shpalljen hyjnore, por Zoti e udhëzoi drejt profetësisë. Në varfëri – i pasuruar: Fillimisht në mungesë mjetesh, pastaj Allahu e pasuroi me dashuri, ndjekës, dhe më së shumti — me shpallje dhe dituri. Këto tre ajete janë përkujtesë dhe ngushëllim: Allahu gjithmonë ka qenë me ty, në çdo moment.
فَأَمَّا ٱلْيَتِيمَ فَلَا تَقْهَرْ ٩
Prandaj, jetimin mos e shtyp,9
Komentimi 1 shënim
Shënimi 9
Tani vjen pjesa praktike: si të tregosh mirënjohjen ndaj Zotit: Mos e trajto me ashpërsi dhe mos e përbuz jetimin, sepse ti vetë ke qenë i tillë!
وَأَمَّا ٱلسَّآئِلَ فَلَا تَنْهَرْ ١٠
lypësin mos e qorto,10
Komentimi 1 shënim
Shënimi 10
Sa për lypësin – mos e qorto dhe mos e largo, por ushqeje dhe plotësoja nevojën.
وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ ١١
dhe për mirësitë e Zotit tënd, trego!11
Komentimi 1 shënim
Shënimi 11
Dhe sa për mirësinë e Zotit tënd, me të cilën Ai të ka begatuar, trego për të dhe shpërndaje atë me falënderim. Shpall dhe përmend mirësitë e Zotit — me fjalë, me vepra, me falënderim!





Komentimi 1 shënim
Shënimi 1
Allahu betohet në kohën e mëngjesit të ndritshëm – kohën e paradites, kur drita është e butë dhe e qetë. Allahu bën betim në këtë kohë si simbol i dritës, ngrohtësisë dhe shpresës pas errësirës. Kjo është metaforë për shpirtin e Profetit ﷺ: pas periudhës së errët të heshtjes, po vjen drita e ngushëllimit.