| Surja Al Imran & En Nisa |
Xhuzi 4 (a) |
93. Të gjitha ushqimet kanë qenë të lejuara për bijtë e Israilit, përveç asaj që Israili (Jakubi) ia ndaloi vetes para se të shpallej Teurati.[1] Thuaju: “Silleni Teuratin dhe lexojeni atë, nëse thoni të vërtetën!”[2]
94. E, kushdo që pas kësaj shpif gënjeshtër për Allahun, ata janë të padrejtët.[3]
95. Thuaj (o Muhamed!): “Allahu thotë të vërtetën.[4] Ndiqni pra fenë e pastër të Ibrahimit,[5] i cili nuk ka qenë nga idhujtarët.
96. Me të vërtetë, xhamia e parë e ngritur për njerëzit[6] është ajo në Bekke[7] (Mekë), e bekuar[8] dhe udhëzim për popujt.[9]
97. Në të ka shenja të qarta[10]: vendi i Ibrahimit[11], (fakti se) kushdo që hyn në të është i sigurt[12] dhe detyrimi ndaj Allahut mbi njerëzit që ta vizitojnë këtë shtëpi (të bëjnë haxh), për ata që kanë mundësi[13] të shkojnë atje. E kush mohon,[14] Allahu nuk ia ka nevojën asnjë krijese.[15]
98. Thuaj (o Muhamed!): “O ithtarët e Librit![16] Përse i mohoni provat e Allahut,[17] ndërkohë që Allahu dëshmon[18] gjithçka që ju veproni?”
99. Thuaj: “O ithtarët e Librit! Përse e pengoni[19] nga rruga e Allahut[20] atë që beson e përpiqeni ta shtrembëroni atë (rrugë), ndërkohë që jeni dëshmitarë[21]? Por, Allahu nuk është i pavëmendshëm ndaj atyre që veproni.”
100. O ju, që keni besuar! Nëse i bindeni ndonjë grupi të atyre që u është dhënë Libri, pas besimit tuaj, ata do t’ju kthejnë në mohues.[22]
-62-
[1] Transmetohet se Jakubi (alejhi selam) u sëmur me një lloj sëmundje, dhe u zotua se nëse Allahu do ta shëronte nga kjo sëmundje, ai do t’i ndalonte vetes ushqimet më të dashura, dhe thuhet se ato që i ndaloi vetes ishin mishi i i devesë dhe qumështi i saj. Në këtë gjë e pasuan edhe bijtë e tij deri sa u shpall Teurati dhe ndaloi disa lloje ushqimesh të cilat më parë ishin të lejuara për bijtë e Israilit, por shkaku i ndalimit të tyre ishte: “Për shkak të padrejtësisë së atyre që u bënë jehudë, u ndaluam gjëra të mira të cilat ishin të lejuara për ta.” [En Nisa, 160].
[2] Nëse ata e mohojnë këtë, atëherë thuaju, o Muhamed, që të sjellin Teuratin dhe ta lexojnë para teje, sepse vetë Teurati që ata pretendojnë se ndjekin, i përgënjeshtron ata. Ky ajet është gjithashtu kundërëpërgjigje ndaj jehudëve të cilët thonë se Nes’hu-shfuqizimi i disa ligjeve të Allahut nga vetë Allahu nuk lejohet, sepse kjo do të ishte mangësi për Allahun. Por vetë Allahu e pohon se Ai shfuqizon çfarë të dojë prej ligjeve me Urtësinë e Tij, dhe argument për këtë është vetë Teurati, në të cilin janë ndaluar gjëra që kanë qenë të lejuara më parë dhe ky është shfuqizim i ligjit për lejimin, dhe kjo nuk tregon ndonjë mangësi tek Allahu por tregon se Ai vepron me Vullnetin dhe Urtësinë e Tij atë që dëshiron.
[3] Mohuesit, të cilët thonë për Allahun të pavërtetën.
[4] Në çdo gjë që thotë dhe gjykon, kurse ju, o jehudë, shpifni gënjeshtër për Allahun dhe thoni të pavërtetën.
[5] Nëse jeni të sinqertë në pretendimin tuaj se ndiqni fenë që Allahu zgjodhi për pejgamberët dhe të dërguarit e Tij, o ithtarë të Librit, atëherë ndiqni fenë e pastër dhe larg idhujtarisë të Ibrahimit, dhe jo jehudizmin dhe as krishterizmin.
[6] Që të adhurojnë në të Zotin e tyre.
[7] Bekke është quajtur xhamia e shenjtë në Mekke, sepse në të grumbullohen njerëzit dhe shtyhen me njëri-tjetrin gjatë tavafit në haxhin apo umran e tyre.
[8] Sepse në të falen gjynahet nga Allahu, të shumëfishohen të mirat dhe ka siguri.
[9] Në të ka shenja të qarta nga Allahu, nga ajo drejtohen muslimanët gjatë namazit të tyre, atje kryejnë ritet e haxhit dhe të umras, me vizitën e saj ata plotësojnë Islamin e tyre dhe u forcohet besimit për shkak të asaj që shohin me sytë e tyre dhe veprojnë me gjymtyrët e tyre.
[10] Shenja nga Allahu që argumentojnë për njësimin e Tij, mëshirën e Tij, urtësinë e Tij, madhështinë e Tij, gjithëpërfshirjen e dijes së Tij dhe gjerësinë e bujarisë së Tij. Prej atyre shenjave janë edhe ato që përmenden në vijim.
[11] Thuhet se është për qëllim guri mbi të cilin hipte Ibrahimi (alejhi selam) kur ndërtoi Kaben, kur ndërtesa u bë e lartë, ose gjurmët e lëna nga ai mbi atë gur, të cilat zunë vend dhe lanë shenjë për të qenë provë nga Allahu. Thuhet gjithashtu se me këtë vend është për qëllim vendi shpirtëror që ka Ibrahimi te besimtarët. Thuhet gjithashtu se janë për qëllim të gjitha vendet ku Ibrahimi qëndroi kur kreu haxhin. E vërteta është se të gjitha këto përfshihen në ajet dhe në realitet, sepse në xhaminë e Kabes gjendet edhe sot vendi i quajtur “Mekamu Ibrahim”, dhe po kështu Ibrahimi ka vend të lartë në zemrat e besimtarëve muslimanë.
[12] Nuk lejohet vrasja apo ekzekutimi i dënimit ndaj atij që hyn në haremin e Kabes për t’i shpëtuar dënimit për krimin që ka bërë jashtë haremit, por pritet që të dalë apo nxirret prej tij dhe i jepet dënimi që meriton për veprën e bërë.
[13] Mundësi udhëtimi, fizike e materiale.
[14] Detyrueshmërinë e kryerjes së haxhit në Mekke.
[15] Nuk ka nevojë për haxhin e tij, as për vetë atë dhe as për ndonjë krijesë në botë.
[16] Prej bijve të Israilit dhe të gjithë ata që pretendojnë se ndjekin libër qiellor dhe mohojnë Muhamedin dhe profetësinë e tij.
[17] Që dëshmojnë për profetësinë e Muhamedit, qofshin në librat tuaj apo që i janë dhënë Muhamedit, kur ju e dini se ai thotë të vërtetën.
[18] Sheh dhe di në hollësi.
[19] Duke i drejtuar në rrugë të gabuar me pështjellime e fshehje të vërtetës.
[20] Nga Islami dhe shpallja me të cilën është dërguar Muhamedi (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!).
[21] Se rruga nga e cila pengoni dhe përpiqeni ta shfaqni të shtrembër, është rruga e vërtetë.
[22] Prandaj mos u besoni atyre asgjë që ka lidhje me fenë tuaj, as mos kërkoni këshillë prej tyre në fenë tuaj, sepse ju tashmë e dini se ata janë të humbur dhe kanë zili, urrejtje dhe armiqësi ndaj jush. Thuhet se ky ajet ajet është shpallur kur një grup prej jehudëve që gjendeshin në Medine kërkuan të kthejnë armiqësinë e vjetër mes dy fiseve të mëdha El Eus dhe el Hazrexh, të cilët i pajtoi Muhamedi (alejhi selam) dhe ata u bënë muslimanë.
101. E si mund të mohoni[23] kur juve ju lexohen ajetet e Allahut[24] dhe në mesin tuaj ndodhet i Dërguari i Tij[25]?! Kushdo që strehohet tek Allahu[26], është udhëzuar në rrugë të drejtë.[27]
102. O ju, që keni besuar! Kini frikë Allahun[28] me një devotshmëri të vërtetë ndaj Tij dhe mos vdisni ndryshe, veçse duke qenë muslimanë.[29]
103. Dhe mbahuni fort për litarin e Allahut që të gjithë dhe mos u përçani![30] Kujtoni mirësinë e Allahut ndaj jush kur ishit armiq[31] të njëri-tjetrit dhe Ai futi harmoni në zemrat tuaja[32] e, në saje të mirësisë së Tij, u bëtë vëllezër[33]. Dhe ju ishit buzë greminës së zjarrit,[34] kurse Ai ju shpëtoi prej saj[35]. Kështu ua sqaron Allahu provat e Tij, me qëllim që të udhëzoheni drejtë.
104. Prej jush[36], le të jetë një grup[37] që thërret tek e mira,[38] urdhëron për mirë dhe ndalon nga e keqja.[39] Pikërisht këta janë të shpëtuarit.[40]
105. E mos u bëni si ata[41] që, pasi u erdhën provat e qarta[42], u përçanë dhe u kundërshtuan me njëri-tjetrin[43]. Për këta do të ketë dënim të madh.[44]
106. Atë ditë kur disa fytyra do të zbardhen e të tjera do të nxihen. Sa për ata që do t’u nxihen fytyrat, (do t’u thuhet): “A mohuat pas besimit tuaj?![45] Atëherë shijoni dënimin për shkak se mohuat!”
107. Kurse ata, të cilëve do t’u zbardhen fytyrat,[46] do të jenë mëshirën e Allahut[47], ku do të qëndrojnë përgjithmonë.
108. këto janë ajetet e Allahut,[48] të cilat t’i lexojmë ty (o Muhamed) me të vërtetën.[49] E, Allahu nuk dëshiron padrejtësi për askënd në botë.[50]
-63-
[23] Pas besimit tuaj në Allahun dhe në të dërguarin e Tij, Muhamedin (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!).
[24] Kurani me provat dhe argumentet e qarta e të padiskutueshme., i cili iu shpall Muhamedit (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!).
[25] Muhamedi (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!). Pra, Allahu u ka dhënë provat më të mëdha për të besuar Atë, shpalljen dhe të dërguarin e Tij, prova me të cilat nuk mbet pikë dyshimi për vërtetësinë e asaj që vjen nga Allahu.
[26] Kushdo që kapet fort për fenë e Allahut dhe i bindet Atij.
[27] I është dhënë sukses nga Allahu që të ndjekë rrugë të qartë e të drejtë, pa shtrembërime, e cila të shpie në arritjen e kënaqësisë së Allahut, në shpëtimin nga dënimi i Tij dhe në fitoren me xhenetin e Tij.
[28] Ruajuni Allahut me bindje ndaj Tij dhe largim nga ndalesat e Tij.
[29] Të nënshtruar ndaj Allahut me bindje dhe sinqeritet.
[30] Kapuni që të gjithë për fenë e Allahut, Islamin, ashtu si ju ka urdhëruar dhe përmbushni besën tuaj që ua ka marrë në Librin që u ka zbritur, në Kuran. Bindjuni Allahut dhe të Dërguarit të Tij, Muhamedit. Qëndroni të bashkuar në fenë e Allahut dhe mos u ndani nga xhemati.
[31] Luftonit njëri-tjetrin dhe grabisnit pasurinë e njëri-tjetrit, për hir të fisit. Kjo ishte gjendja e arabëve para Islamit dhe para dërgimit të pejgamberit Muhamed (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!).
[32] Ju miqësoi dhe ju bashkoi në një fe, në Islam.
[33] Vëllezër në fe, miq e të dashur me njëri-tjetrin, një grusht i bashkuar kundër të gjithë armiqve.
[34] Nuk ju ndante nga zjarri veçse vdekja dhe sikur të kishit vdekur para se Allahu t’ju dërgonte të dërguarin e Tij dhe t’ju udhëzonte në Islam, ju do të futeshit në zjarrin e xhehenemit, sepse më parë ishit idhujtarë dhe vepronit vepra të këqia.
[35] Ju shpëtoi prej rënies në greminë dhe ju udhëzoi në Islam.
[37] I mjaftueshëm, të cilët e përmbushin nevojën për gjërat që përmenden në vijin dhe për mjetet që i sigurojnë ato gjëra, siç është dija për mësimin e fesë dhe mësimin e saj të tjerëve, xhihadi për mbrojtjen e fesë dhe të muslimanëve si dhe për ngritjen lart të Islamit dhe të Fjalës së Allahut.
[38] Që i thërret dhe i fton njerëzit në Islam dhe në ligjet e tij të vendosura nga Allahu.
[39] Urdhëron për bindje ndaj Allahut, për zbatim të urdhrave të Tij dhe për mirësi ndaj njerëzve, dhe ndalon nga idhujtaria e mosbesimi dhe nga veprat e shëmtuara e të këqia.
[40] Të shpëtuarit tek Allahu nga ajo që kishin frikë prej dënimit të Tij dhe fituesit e asaj që dëshironin: arritjen e kënaqësisë së Allahut dhe qëndrimin përgjithmonë në xhenetet dhe mirësitë e Allahut.
[41] Prej ithtarëve të Librit.
[42] Dhe i panë, i njohën e i mësuan mirë ato.
[43] Në lidhje me fenë e Allahut, me urdhrat dhe ndalesat e Tij, duke qenë se e dinin të vërtetën.
[44] Nga Allahu në ditën e Kiametit. Prandaj, mos u përçani në fe, o besimtarë, dhe mos veproni si vepra e tyre, përndryshe do të bëheni si ata dhe do të keni përfundim të njëjtë me ata.
[45] Si zgjodhët mohimin dhe humbjen para besimit dhe udhëzimit?! Si zgjodhët rrugën e gabuar dhe latë rrugën e drejtë?! Si e mohuat njësimin e Allahut dhe shkelët besën që ju ka marrë: se nuk do t’i bëni shok Atij, por do të adhuroni vetëm Atë?! E të gjitha këto, pas besimit se Allahu është Zoti juaj i vetëm dhe se nuk ka zot tjetër përveç Tij.
[46] Ata të cilët e përmbushën besën e tyre që i dhanë Allahut dhe njësuan Allahun, iu bindën Atij, ndoqën të Dërguarin e Tij.
[47] Në xhenetin e Allahut dhe në të mirat e xhenetit që Allahu i ka përgatitur për banorët e tij.
[48] Provat e Allahut, këshillat e Tij, shpalljet e Tij, që të shpallen ty, o Muhamed.
[49] Ato përmbajnë të vërtetën dhe të sigurtën për të cilën nuk ka pikë dyshimi.
[50] Allahu jo vetëm që nuk bën padrejtësi, por as nuk e dëshiron atë ndaj askujt prej krijesave të Tij. Kur Allahu i ndëshkon disa prej kërijesave të Tij me nxirje të fytyrës dhe me dënim të madh dhe, kur i nderon të tjerë me zbardhje të fytyrës dhe shpërblim të madh, këtë nuk e bën në mënyrë të padrejtë ndaj askujt prej dy grupeve, por me vendim të drejtë dhe të merituar për veprat e secilit prej tyre, me urtësinë dhe mëshirën e Tij.
109. Allahut i përket gjithçka që gjendet në qiej dhe gjithçka që gjendet në tokë,[51] dhe tek Allahu do të kthehen të gjitha çështjet.[52]
110. Ju jeni populli më i mirë që i ka ardhur njerëzimit;[53] urdhëroni për mirë, ndaloni nga e keqja[54] dhe i besoni Allahut.[55] Sikur ithtarët e Librit të besonin[56], do të kishte qenë më mirë për ta.[57] Ka prej tyre që janë besimtarë[58], por shumica e tyre janë të pabindur.[59]
111. Përveç ndonjë lëndimi, ata nuk mund t’ju dëmtojnë.[60] Edhe nëse ju luftojnë, do t’ja mbathin[61] dhe pastaj nuk do të ndihmohen.[62]
112. Kudo që të gjenden, ata janë të kapluar nga poshtërimi,[63] përveç nëse u vjen ndonjë mbrojtje nga Allahu ose nga njerëzit.[64] Ata tërhoqën zemërimin e Allahut dhe do t’i kaplojë mjerimi. Kjo,[65] sepse ata mohonin provat e Allahut dhe vrisnin pejgamberët padrejtësisht. Kjo,[66] sepse ata thyen urdhrin (e Allahut) dhe kalonin kufijtë.[67]
113. Megjithatë, ata nuk janë të gjithë njëlloj[68]. Disa prej ithtarëve të Librit janë në të drejtë[69]; gjatë natës lexojnë ajetet e Allahut[70] duke bërë sexhde (duke u falur).[71]
114. Ata besojnë Allahun dhe ditën e Fundit, urdhërojnë për mirë[72], ndalojnë nga e keqja dhe shpejtojnë në vepra të mira. Këta janë nga të mirët.[73]
115. Çdo e mirë që të bëjnë, nuk do t’ju mohohet[74]. Allahu i di mirë të devotshmit.[75]
-64-
[51] Allahu nuk bën padrejtësi dhe nuk ka nevojë të bëjë padrejtësi, sepse gjithçka i përket Atij dhe Ai është Sunduesi i gjithçkaje që ekziston, ndryshe nga ai që bën padrejtësi për të marrë a për të arritur diçka që nuk i përket në mënyrë të padrejtë.
[52] E të gjitha krijesave të Tij; të mirëve e të këqijve, atyre që kanë vepruar mirë dhe atyre që kanë vepruar keq, dhe Ai do të shpërblejë secilin sipas asaj që meriton, pa i bërë padrejtësi askujt.
[53] Populli më i mirë që ka krijuar Allahu dhe më i nderuar tek Ai.
[54] Urdhëron për bindje ndaj Allahut, për zbatim të urdhrave të Tij dhe për mirësi ndaj njerëzve, dhe ndalon nga idhujtaria e mosbesimi dhe nga veprat e shëmtuara e të këqia.
[55] Besoni Allahun dhe jeni të sinqertë në njësimin dhe adhurimin e Tij.
[56] Muhamedin dhe atë që iu shpall nga Allahu.
[57] Më e mirë për veten e tyre në këtë botë dhe në botën tjetër para Allahut.
[58] Besojnë Muhamedin dhe atë që i është shpallur nga Allahu, dhe e ndjekin atë, siç ka qenë Abdullah ibën Selam dhe vëllai i tij, Thealebe ibën Seaje dhe vëllai i tij, e të tjerë prej ithtarëve të Librit, në kohën e pejgamberit Muhamed (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!).
[59] Të dalë nga feja e tyre, sepse feja e jehudëve i mëson që të ndjekin atë që thuhet në Teurat dhe të besojnë Muhamedin si i Dërguari i Allahut te të gjithë njerëzit, dhe si vulë të vargut të pejgamberëve. Kurse feja e të krishterëve i mëson ata të ndjekin Inxhilin, ta besojnë atë dhe të besojnë atë që thuhet në Teurat, dhe që në të dy librat e tyre përshkruhen cilësitë e Muhamedit, emri i tij, dërgimi i Tij dhe se ai është i lajmëtari i Allahut. Por megjithë këtë, që të dy këto grupe, jehudët dhe të krishterët, e përgënjeshtrojnë profetësinë e Muhamedit, dhe me këtë ata nuk i janë bindur Allahut dhe kanë dalë nga feja e tyre që pretendojnë se ndjekin.
[60] Këta të pabindur prej ithtarëve të Librit, me mohimin e pejgamberit tuaj dhe përgënjeshtrimin e tij, nuk do të mund t’ju dëmtojnë aspak ju, o besimtarë muslimanë, përveç lëndimit që ndieni nga shirku i tyre, nga të dëgjuarit e mosbesimit të tyre, nga fjala që thonë për Isanë dhe nënën e tij.
[61] Nga frika, të mundur dhe të humbur.
[62] Nuk do të ndihmohen nga Allahu kundër jush, o besimtarë.
[63] Këtu bëhet fjalë veçanërisht për jehudët.
[64] Jehudët nuk mund të jetojnë veçse nën pushtetin e muslimanëve dhe në sigurinë e tyre, duke paguar xhizjen të përçmuar, ose nën pushtetin e të krishterëve.
[65] Ky ndëshkim ndaj jehudëve.
[66] Ky ndëshkim ishte gjithashtu për shkak se…
[67] Ky është ndëshkimi i tyre në këtë botë, kurse në botën tjetër do të jetë shumë më i rëndë, prandaj merrni mësim, o besimtarë, dhe mos u bëni si ata.
[68] Por ka prej tyre edhe besimtarë, të cilët besojnë Allahun, shpalljet e Tij dhe të gjithë të dërguarit e Tij, në mesin e të cilëve edhe Muhamedin dhe Kuranin që iu shpall atij.
[69] Në rrugën e drejtë, të kapur për Librin e Allahut, në bindje ndaj Allahut dhe ndaj të dërguarit të Tij, Muhamedit (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!). Bëhet fjalë për ata ithtarë të Librit që e besuan Muhamedin si të dërguar të Allahut dhe ndoqën Kuranin dhe traditën e Muhamedit.
[70] Lexojnë Kuranin dhe mendojnë e meditojnë në kuptimet e tij, në namaz dhe jashtë namazit.
[71] Në namazin e darkës (el isha- jacisë) dhe në namazin e natës në përgjithësi.
[72] Urdhërojnë njerëzit që të besojnë Allahun dhe të gjithë të Dërguarit e Tij, në mesin e të cilëve edhe Muhamedin (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!), vulën e tyre.
[73] Radhiten në vargun e njerëzve të mirë e të afërm të Allahut.
[74] Por do të marrin shpërblimin nga Allahu për të.
[75] Allahu e di mirë se kush i ruhet Atij, kush i bindet urdhrave të Tij e kush i largohet ndalesave të Tij, dhe i ruan të gjitha veprat e tyre të mira që t’u japë shpërblimin për to.
116. Atyre që mohojnë[76], nuk do t’ju bëjë aspak dobi tek Allahu, as pasuria as fëmijët e tyre.[77] Ata do të jenë banorët e zjarrit, ku do të qëndrojnë përgjithmonë.
117. Ajo që shpenzojnë në jetën e kësaj bote,[78] është si shembulli i një ere të akullt, e cila godet të mbjellat e ndonjë populli që i ka bërë padrejtësi vetvetes,[79] dhe i shkatërron ato.[80] Allahu nuk u bëri padrejtësi atyre,[81] por ata i bënë padrejtësi vetvetes.[82]
118. O ju, që keni besuar! Mos zgjidhni për miq të afërm[83] njerëz të tjerë jashtë gjirit tuaj[84], sepse ata nuk neglizhojnë që t’ju bëjnë dëm dhe dëshirojnë që të vuani.[85] Urrejtja shfaqet qartë që në gjuhët e tyre,[86] kurse ajo që fshehin gjokset e tyre është edhe më e madhe.[87] Ne tashmë ua kemi sqaruar provat, nëse jeni që kuptoni.[88]
119. Ja! Ju jeni që i doni ata,[89] kurse ata nuk ju duan juve,[90] dhe ju i besoni të gjitha Librat.[91] Kur ata ju takojnë, thonë: “Ne besojmë”[92], por kur janë vetëm,[93] nga mllefi ndaj jush[94], ata i kafshojnë majat e gishtave me dhëmbë. Thuaju: “Plasni me mllefin tuaj!”[95] Vërtet, Allahu di mirë gjithçka që gjendet në gjokse.[96]
120. Nëse ju vjen ndonjë e mirë[97], ajo i keqëson[98] ata e, nëse ju kap ndonjë e keqe, ata gëzohen. Por, nëse ju duroni[99] dhe ruheni[100], kurthet e tyre nuk mund t’ju dëmtojnë aspak.[101] Vërtet, Allahu përfshin[102] gjithçka që veprojnë ata.[103]
121. Kujto kur[104] ti (o Muhamed) dole herët nga shtëpia jote për t’u caktuar besimtarëve vendet e luftës e, Allahu është Gjithëdëgjues[105], i Gjithëditur[106].
-65-
[76] Ata që mohojnë profetësinë e Muhamedit, që e përgënjeshtrojnë atë dhe shpalljen që i ka ardhur nga Allahu.
[77] As pasuria që kanë grumbulluar në këtë botë as fëmijët e tyre, nuk do i mbrojnë nga dënimi i Allahut.
[78] Lëmosha që japin mohuesit e Allahut dhe të pejgamberit të Tij.
[79] Pronarët e të mbjellave kundërshtuan Allahun dhe tejkaluan kufijtë e Tij.
[80] Era e ftohtë i shkatërron dhe i asgjëson të mbjellat, për të cilat shpresonin se do t’i vilnin dhe të përfitonin prej tyre. Po kështu edhe ata që japin lëmoshë por janë mohues, lëmosha e tyre nuk u bën aspak dobi, sepse mohimi i tyre ua asgjëson veprat e mira që bëjnë.
[81] Me mospranimin e lëmoshës së tyre.
[83] Shokë të dashur, të zgjedhur e këshilltarë tuaj, të cilëve u shfaqni të fshehtat.
[84] Jashtë rrethit të besimtarëve muslimanë.
[85] Nuk reshtin së vepruari shkaqet që ju sjellin dëm dhe vuajtje, duan t’ju nxjerrin nga feja juaj, ndihmojnë armikun tuaj kundër jush, etj.
[86] Të cilat shprehin mosbesimin dhe armiqësinë e tyre kundër atyre që besojnë.
[87] Ajo që fshehin në zemër ata njerëz që nuk janë të fesë tuaj, miqësinë me të cilët Allahu ua ka ndaluar, është edhe më e madhe se ajo armiqësi e mosbesim që shprehin me gjuhët e tyre, prandaj bindjuni Allahut dhe mos qëndroni larg tyre.
[88] U kemi këshilluar, o besimtarë, dhe u kemi sqaruar gjithçka në lidhje me ithtarët e Librit dhe të gjithë mohuesit, të cilët ua kemi ndaluar që t’i merrni për miq të dashur, me qëllim që të merrni mësim, nëse jeni që i kuptoni këshillat dhe mësimet e Allahut, urdhrat dhe ndalesat e Tij, dhe se dobia e këtyre u kthehet juve dhe ju jeni ata që përfitoni prej tyre.
[89] Ju, o besimtarë që merrni për miq njerëz të tjerë jashtë fesë suaj, i doni dhe tregoni dashuri për ta, kurse ata nuk ju duan juve, madje fshehin armiqësi ndaj jush dhe mashtrim.
[90] Këtu tregohet edhe një herë për butësinë dhe mëshirën e besimtarëve me kundërshtarët e tyre, dhe për ngurtësinë e zemrave të mohuesve dhe urrejtjen e tyre ndaj besimtarëve.
[91] Librat e zbritur nga Allahu, kurse ata nuk i besojnë të gjitha Librat e Allahut, dhe ju e dini se me këtë gjë, ata kanë mohuar Allahun dhe shpalljet e Tij, kështu që juve ju takon më shumë që të shfaqni armiqësi e urrejtje kundër tyre, se sa ata kundër jush, sepse ata janë armiqtë tuaj dhe të Allahut. Andaj, mos i merrni kurrë miq ata.
[92] Besojmë atë që i është shpallur Muhamedit. E thonin këtë nga frika dhe për t’u ruajtur nga besimtarët.
[93] Larg shikimit dhe prezencës së besimtarëve.
[94] Kur ju shohin të bashkuar dhe në harmoni me njëri-tjetrin.
[95] Këtu përgëzohen besimtarët me faktin se mosbesimtarët janë ata të cilët vuajnë dhe plasin nga brenda kur shohin suksesin e besimtarëve në ndjekjen e rrugës së drejtë, dhe do të vazhdojnë të dënohen deri sa të vdesin për të kaluar pastaj nga dënimi i kësaj bote në dënimin më të madh në botën tjetër.
[96] Dhe e di se çfarë fshehin këta jehudë e hipokritë në gjokset e tyre, prej mohimit dhe armiqësisë e urrejtjes ndaj besimtarëve, dhe ua regjistron ato për t’i dënuar me to në botën tjetër.
[97] Siç është fitorja kundër armiqve në luftë, hyrja e njerëzve në fenë tuaj,etj.
[98] I mërzit dhe i hidhëron.
[99] Në bindje ndaj Allahut.
[100] I ruheni Allahut dhe keni frikë daljen para Tij, duke qenë se nuk i keni përmbushur detyrimet ndaj Tij dhe nuk i jeni larguar plotësisht ndalesave të Tij.
[101] Madje Allahu ua kthen kurthet e tyre vetë atyre.
[102] Me dijen dhe fuqinë e Tij, dhe nuk i shpëton asgjë.
[103] Pastaj i jep dënimin që meritojnë.
[104] Këtu bëhet fjalë për luftën e Uhudit, ku muslimanët e humbën betejën për shkak se disa prej tyre kundërshtuan urdhrin e Pejgamberit dhe nuk duruan, por vrapuan pas plaçkës së luftës kur menduan se armiku u mund dhe u tërhoq, por ai ishte një kurth në të cilin ata ranë si rezultat i thyerjes së urdhrit të Pejgamberit dhe vrapimit pas dynjasë. Muslimanët morën një mësim të madh në këtë luftë dhe nuk e përsëritën më kurrë gabimin e tyre, por vazhduan gjithnjë me vendosmëri në bindje ndaj Allahut dhe të Dërguarit të tij, deri sa Allahu u dha triumfin dhe njerëzit filluan të hyjnë në Islam grumbuj-grumbuj.
[105] Dhe dëgjon çdo gjë që të thonë besimtarët në konsultimin tënd me tan ë lidhje me strategjinë e luftës.
[106] E di mirë se cilat prej mendimeve të tyre është më i mirë për ta dhe se çfarë fshehin ata në gjokset e tyre.
122. Kur dy grupe nga ju menduan të ktheheshin[107], por Allahu ishte Mbrojtësi i tyre,[108] prandaj besimtarët të mbështeten vetëm te Allahu![109]
123. Allahu ju ndihmoi në Bedër[110] kur ishit pak në numër,[111] andaj kini frikë Allahun, për të qenë falënderues.[112]
124. Atëherë[113] kur ti (Muhamed) u thoshe besimtarëve: “A nuk ju mjafton që Zoti juaj t’ju përforcojë me tre mijë engjëj të zbritur?”[114]
125. Po! Madje nëse duroni dhe i ruheni Allahut e, ata ju sulmojnë menjëherë pas kësaj[115], Zoti juaj ju përforcon me pesë mijë engjëj të shënuar.[116]
126. Allahu nuk e bëri këtë, veçse për t’ju dhënë lajm të mirë dhe që t’ju qetësojë zemrat me të.[117] Fitorja nuk vjen, veçse nga Allahu,[118] i Plotëfuqishmi,[119] i Urti.[120]
127. (Po kështu[121]), që të asgjësojë një pjesë të atyre që nuk besuan[122] apo t’i turpërojë ata,[123] e të kthehen të dështuar[124].
128. Ti (Muhamed) nuk ke asgjë në dorë[125]; ua pranon Ai pendimin[126] apo i dënon, ata janë të padrejtë.[127]
129. Allahut i përket gjithçka që gjendet në qiej dhe gjithçka që gjendet në tokë. Ai fal kë të dojë dhe dënon kë të dojë.[128] Allahu është Falës i madh, Mëshirëplotë.
130. O ju, që keni besuar[129]! Mos e hani kamatën shtesë mbi shtesë të shumëfishtë[130] dhe kini frikë Allahun[131], që të shpëtoni!
131. Kini frikë zjarrin,[132] i cili është përgatitur për mosbesimtarët![133]
132. Bindjuni Allahut[134] dhe të të Dërguarit, që të mëshiroheni.[135]
-66-
[107] Në luftën e Uhudit, pas konsultimit dhe diskutimit, muslimanët vendosën të dalin nga Medina dhe ta presin armikun jashtë saj. Ata dolën me 1000 ushtarë, nga të cilët Abdullah ibë Ubej hipokriti, u kthye në mes të rrugës bashkë me 300 vetë që ishin hipokritë si ai dhe prej tij. Në këtë kohë, dy fise prej muslimanëve, Benu Seleme dhe Benu Harithe, u lëkundën dhe vendosën të kthehen nga frika, por Allahu i ruajti ata dhe u dha vendosmëri.
[108] Miku i tyre i dashur, i Cili i ruajti ata nga rrëshqitja dhe i forcoi zemrat dhe gjunjtë.
[109] Me zemrat e tyre, duke kërkuar dhe shpresuar vetëm nga Ai që t’u largojë të këqiat dhe t’u japë të mirat, me besim të patundur tek Allahu.
[110] Në vendin e quajtur Bedër, apo në burimin e quajtur me këtë emër. Është fjala për luftën që ndodhi në atë vend, luftën e Bedrit.
[111] Por të mbështetur tek Allahu dhe duke qenë të bindur ndaj Tij dhe të Dërguarit të Tij.
[112] Kini frikë Allahun, sepse frika ndaj Tij është flaënderim për mirësitë e Tij.
[113] Në kohën e luftës së Bedrit.
[114] Të dërguar nga Allahu. Nuk ka argument të qartë ku të thuhet se këta tre mijë engjëj që Allahu u premtoi besimtarëve të jenë dërguar në ndonjë luftë të caktuar, po kështu as për dërgimin e pesë mijë engjëjve, përveç asaj që thuhet në suren el Enfal, 9, në lidhje me luftën e Bedrit: “Kur ju i kërkuat ndihmë Zotit tuaj, Ai iu përgjigj lutjes suaj: “Unë do t’ju përforcoj me një mijë engjëj njëri pas tjetrit.” Megjithatë, dërgimi i këtij numri engjëjsh, ose më shumë apo më pak, qëndron të jetë premtim nga Allahu për atë ushtri muslimane të cilët plotësojnë kushtet e përfitimit nga ky premtim: durimin dhe devotshmërinë ndaj Allahut dhe të Dërguarit të Tij e, Allahu nuk e thyen premtimin e Vet.
[115] Pas luftës së Bedrit, në të cilën armiqtë pësuan disfatë të madhe.
[116] Me shenjën e trimërisë. Por kushti i përfitimit nga ky premtim është: durimi dhe devotshmëria, siç thuhet në ajet.
[117] Dhe të mos trembeni nga armiku, numri i madh dhe armatimi i tij, sepse fuqia dhe fitorja është në dorë të Allahut.
[118] Por edhe nëse Allahu iu përforcon me engjëj dhe ju triumfoni mbi armikun tuaj, ai triumf nuk është nga engjëjt, por vetëm nga Allahu, prandaj vetëm tek Allahu mbështetuni dhe vetëm prej Tij kërkoni ndihmë, dhe mos u mbështetni te numri i madh i juaji apo i engjëjve.
[119] Në ndëshkimin e mohuesve me duart e miqve të Tij besimtarë.
[120] Në rregullimin e gjërave në favorin tuaj, o besimtarë, kundër armiqve tuaj mohues, dhe në të gjitha çështjet e Tij.
[121] E bëri këtë: ndihmën që ju dha në luftën e Bedrit.
[122] Në luftën e Bedrit u vranë disa prej kokave të së keqes, të mohimit dhe idhujtarisë, armiq të muslimanëve.
[123] Me humbjen e madhe, ndërkohë që prisnin një fitore të sigurtë kundër ushtrisë së vogël muslimane.
[124] Pa ju shkaktuar asgjë të keqe nga ajo që kishin planifikuar.
[125] Në lidhje me krijesat e Allahut, përveç zbatimit të urdhrit të Allahut mes tyre dhe t’i urdhërosh që t’i binden Allahut, kurse çështja e tyre është në Dorë të Allahut, vetëm Allahu gjykon mes tyre dhe vepron me Vullnetin e Vet absolut.
[126] I udhëzon në Islam dhe ua pranon pendimin nga mohimi dhe idhujtaria, me urtësinë e Tij.
[127] Dhe meritojnë çdo dënim që mund t’u japë Allahu. Në luftën e Uhudit, armiqtë idhujtarë e plagosën Pejgamberin me disa plagë, dhe ai mendoi të bënte lutje kundër tyre, duke thënë: “Si mund të shpëtojë një popull i cili gjakosi fytyrën e pejgamberit të tij, që i thërret për tek Allahu kurse ata e thërrasin për tek djalli, që i thërret në udhëzim kurse ata në humbje, që i thërret për në xhenet kurse ata për në zjarr?!” Dhe gati sa nuk bëri lutje kundër tyre me mallkim, por Allahu i shpalli atij këtë ajet, dhe ai nuk i mallkoi. [Taberiu]. Në mesin e atyre idhjtarëve kishte edhe prej tyre që më pas pranuan Islamin dhe u bënë muslimanë të mirë.
[128] Për gjynahet dhe krimet e tyre.
[129] Allahun dhe të Dërguarin e Tij.
[130] Ashtu si e hanit në kohën e injorancës para Islamit: kur dikush i jepte tjetrit një sasi të caktuar pasurie deri për në një afat të caktuar, pastaj vinte koha e kthimit të borxhit dhe ai nuk kishte ta kthente, i kërkonte shtyrje të afatit kundrejt një shtese mbi pasurinë e tij që mori borxh.
[131] Në çështjen e kamatës dhe në çdo urdhër e ndalesë të Allahut, dhe bindjuni Allahut, që të shpëtoni nga dënimi i Tij dhe të fitoni xhenetin e Tij.
[132] Ku mund të futeni për shkak të ngrënies së kamatës, pasi Allahu jua ka ndaluar atë.
[133] Zjarri i xhehenemit është përgatitur për mohuesit e Allahut, prandaj mos e thyeni Urdhrin Tim dhe mos e lëni bindjen ndaj Meje pas besimit tuaj, sepse përndryshe do të futeni në zjarrin e përgatitur për mohuesit!
[134] O besimtarë, bindjuni Allahut në çdo gjë që ju ndalon prej praktikimit të kamatës dhe çdo ndalese tjetër, dhe bindjuni të Dërguarit, Muhamedit gjithashtu, në çdo gjë që ju urdhëron e ju ndalon, sepse ai nuk flet nga vetja e tij, por me urdhër nga Allahu.
[135] Që të mëshiroheni nga Allahu dhe të mos dënoheni nga Ai.
133. Shpejtoni drejt faljes[136] nga Zoti juaj dhe Xhenetit, gjerësia e të cilit është sa qiejt dhe toka, i përgatitur për të devotshmit.[137]
134. Ata të cilët japin në të mirë[138] e në të keq[139], mposhtësit e zemërimit[140] dhe falësit e njerëzve.[141] E, Allahu i do bamirësit.[142]
135. Ata të cilët, kur bëjnë ndonjë vepër të turpshme[143] apo i bëjnë padrejtësi vetvetes[144], kujtojnë Allahun[145] dhe menjëherë i kërkojnë falje për gjynahet e tyre[146] –e kush mund t’i falë gjynahet përveç Allahut?[147] –dhe nuk vazhdojnë me vetëdije në atë që kanë bërë.[148]
136. Shpërblimi i të atillëve është falja[149] nga Zoti i tyre dhe kopshte, nëpër të cilët rrjedhin lumenj, ku do të qëndrojnë përgjithmonë. Sa i mirë është shpërblimi i atyre që punojnë[150]!
137. Para jush ka pasur shumë shembuj (nga popujt e mëparshëm)[151], prandaj silluni nëpër tokë dhe shihni si ka qenë përfundimi i përgënjeshtruesve[152]!
138. Ky[153] është sqarim për njerëzit, udhëzim[154] dhe këshillë për të devotshmit.
139. Mos u ligështoni dhe mos u trishtoni,[155] sepse ju jeni më të lartët,[156] nëse jeni besimtarë të vërtetë.[157]
140. Nëse ju godet ndonjë plagë,[158] edhe ata njerëz janë goditur me plagë të tilla më parë, por këto ditë[159] (fitoreje e humbjeje), Ne i ndërrojmë mes njerëzve[160], që Allahu t’i dallojë ata që besojnë[161] dhe disa nga ju t’i marrë dëshmorë[162]. Allahu nuk i do të padrejtët.[163]
-67-
[136] Në kryerjen e atyre gjërave që ju sigurojnë falje dhe fshirje të gjynaheve nga Zoti juaj, me mëshirën e Tij.
[137] Veprat e kryera me devotshmëri ndaj Allahut janë ato që të çojnë drejt xhenetit, dhe cilësitë e të devotshmëve janë ato që përmenden në ajetin në vijim.
[138] Kur janë në gjendje të mirë financiare dhe bëjnë jetë të rehatshme.
[139] Kur janë në gjendje të keqe financiare dhe bëjnë jetë të vështirë e të mundimshme.
[140] Ata që e mbajnë veten në rast zemërimi dhe nuk e shfryjnë zemërimin e tyre edhe pse kanë mundësi për këtë.
[141] Që ua falin njerëzve një të keqe që u kanë bërë edhe kur kanë mundësi të hakmerren.
[142] Allahu i do ata të cilët i kryejnë këto vepra që janë cilësi të të devotshmëve, për të cilët Allahu ka përgatitur kopshtet e xhenetit. Vepruesit e këtyre veprave janë bamirës, vepërmirë, që bëjnë mirë dhe vepra të mira.
[143] Vepër të ndaluar, mëkat, imoralitet, dalje nga kufijtë e përcaktuar në çdo gjë qoftë.
[144] Duke vepruar vepra që nuk duhet t’i vepronin prej shkeljes së ligjeve të Allahut, gjë me të cilën i shkaktojnë vetes ndëshkimin e Allahut.
[145] Dhe dënimin e përcaktuar nga Ai për ata që shkelin ligjet e Tij.
[146] I kërkojnë Allahut që t’ua falë gjynahet dhe të mos i dënojë për to.
[147] Askush nuk i fal gjynahet përveç Allahut dhe ata e dinë këtë.
[148] Nuk këmbëngulin në bërjen e gjynaheve duke e ditur se janë gjynahe, pa u penduar dhe pa kërkuar falje për to.
[149] Falja e gjynaheve nga Allahu dhe mosndëshkimi për to.
[150] Atyre që punojnë mirë për Hir të Allahut.
[151] Në popujt e mëparshëm që ka dërguar Allahu, ka shembuj për të dy grupet: grupit të besimtarëve dhe grupit të mohuesve. Besimtarët gjithnjë janë sprovuar me sprova të ndryshme për të vërtetuar qëndrueshmërinë e tyre në besim dhe për t’u pastruar nga gjynahet, kurse mohuesit i kanë luftuar besimtarët dhe të dërguarit e Allahut, por në fund triumfi ka qenë i të dërguarve të Allahut dhe ndjekësve të tyre besimtarë. Prandaj, o besimtarë që morët pjesë në luftën e Uhudit ku pësuat humbje, mos u dëshpëroni dhe mos u trishtoni për këtë, sepse ju keni shembuj në besimtarët e popujve të mëparshëm, dhe duhet të jeni të bindur se përfundimi i përgënjeshtruesve do të jetë humbja e rëndë në të dyja botët.
[152] Të të dërguarve të Allahut. Përfundimi i tyre ka qenë gjithnjë poshtërimi dhe humbja, kurse fitorja dhe triumfi ka qenë gjithnjë për të dërguarit e Allahut dhe ndjekësit e tyre.
[153] Këto që u përmendën më sipër.
[154] Në rrugën e drejtë dhe në fenë e vërtetë.
[155] O shokët e Muhamedit, nga ajo që pësuat prej armikut tuaj në Uhud.
[156] Do të triumfoni ndaj tyre dhe do t’i mundni ata.
[157] Nëse e besoni të Dërguarin Tim në ato që u premton dhe që ju njofton në lidhje me përfundimin tuaj dhe të armiqve tuaj.
[158] Ndonjë plagosje apo vrasje në luftën me armiqtë, në Uhud.
[159] Si dita e Bedrit, me fitore të muslimanëve dhe si dita e Uhudit, me humbje të tyre.
[160] Mes muslimanëve dhe jomuslimanëve, duke i dhënë fitore herë këtyre dhe herë atyre; kur muslimanët i plotësojnë kushtet e ndihmës nga Allahu, ata triumfojnë mbi armiqtë e tyre dhe në të kundërt, atyre nuk u premtohet fitorja, siç e pamë më parë.
[161] Në mënyrë që të dallohen besimtarët nga hipokritët, Allahu i sprovon njerëzit dhe nuk ua jep triumfin gjithnjë besimtarëve, sepse përndryshe do të hynin në fe edhe ata që nuk e duan atë. Këtu nuk është për qëllim që t’i dallojë e t’i dijë Allahu se kush janë ata që besojnë, sepse Allahu di gjithçka në hollësi për çdo krijesë, që para se ta krijonte, por është për qëllim që të dallohen nga njerëzit dhe të jenë argument i dëshmuar nga ata në botën tjetër.
[162] Të nderojë me gradën e dëshmorit atë që Ai dëshiron të nderojë me këtë gradë të lartë.
[163] Ata të cilët i bëjnë padrejtësi vetvetes duke shkelur ligjet e Allahut dhe duke mos marrë pjesë në luftë në rrugë të Alllahut.
141. Dhe që Allahu t’i provojë besimtarët[164] dhe t’i shuajë jobesimtarët.[165]
142. A menduat[166] se do të hyni në xhenet, pa i dalluar Allahu ata që kanë luftuar prej jush dhe pa i dalluar durimtarët?[167]
143. Ju e dëshironit vdekjen[168] para se të ballafaqoheshit me të dhe ja, tashmë e patë me sytë tuaj.[169]
144. Muhamedi nuk është tjetër, veçse i Dërguar, para të cilit kanë ardhur të gjithë të dërguarit e tjerë.[170] Nëse ai vdes apo vritet, a mos do të zmbrapseni[171]? E, kushdo që zmbrapset,[172] nuk do t’i bëjë aspak dëm Allahut.[173] E, Allahu do t’i shpërblejë falënderuesit.[174]
145. Asnjë shpirti nuk i takon të vdesë, veçse me lejen e Allahut,[175] në afatin e përcaktuar. Kush dëshiron të mirat e kësaj bote[176], Ne do i japim prej saj,[177] dhe kush dëshiron shpërblimin e botës tjetër,[178] Ne do i japim prej saj.[179] Ne do t’i shpërblejmë falënderuesit.[180]
146. Sa e sa pejgamberë kanë luftuar bashkë me ndjekës të shumtë[181] dhe kurrë nuk u përkulën para goditjeve që morën në rrugë të Allahut,[182] as nuk u dobësuan[183] e as nuk u nënshtruan[184]. Allahu i do të durueshmit.[185]
147. Ata nuk thonin fjalë tjetër[186] përveç fjalës: “Zoti ynë! Na i fal gjynahet tona[187] dhe teprimin në punën tonë,[188] na jep vendosmëri[189] dhe na ndihmo kundër popullit mohues!”[190]
148. Dhe Allahu u dha atyre shpërblimin e kësaj bote[191] dhe shpërblimin më të mirë në botën tjetër.[192] Allahu i do punëmbarët.[193]
-68-
[164] Për t’u dalluar ata që janë të sinqertë e me besim të saktë nga ata që janë hipokritë.
[165] T’i pakësojë e t’i asgjësojë, apo t’u zbulojë mohimin që mbajnë të fshehur në zemrat e tyre për t’u ruajtur nga ju, dhe kështu ju do t’i luftoni ata dhe ata do të shuhen.
[166] O shokët e Muhamedit, dhe ju besimtarë në përgjithësi.
[167] Pa ia bërë të qartë robërve të Mi besimtarë se kush është luftëtar në rrugën Time dhe kush nuk është, se kush është durimtar në sprovat e Mia dhe kush nuk është, për ta ditur se xheneti nuk arrihet lehtë, sepse vlera e tij është e madhe dhe puna për të arritur atë duhet të jetë gjithashtu e madhe dhe e vështirë.
[168] Shkakun e vdekjes, d.m.th. luftën.
[169] E patë atë që dëshironit, në luftën e Uhudit. Shumë prej shokëve të Pejgamberit, të cilët nuk morën pjesë në luftën e Bedrit, dëshironin që Allahu t’u mundësonte një luftë tjetër ku të bënin të gjitha përpjekjet e tyre dhe të merrnin shpërblimin e madh nga Allahu.
[170] Muhamedi është një prej të Dërguarve të Allahut, prej vargut të tyre dhe vula e tyre, pas të cilit nuk ka më të dërguar tjetër, por vetëm dijetarë që u mësojnë njerëzve fenë e Allahut. Ashtu si edhe të gjithë të dërguarit para Muhamedit, të cilët janë robër të Allahut dhe krijesa të Tij, edhe Muhamedi do të vdesë në afatin e përcaktuar nga Allahu, prandaj ju, o shokët e Muhamedit, nuk keni pse të llahtariseni e të brengoseni nëse atij i vjen vdekja. Këtu u tërhiqet vërejtja atyre besimtarëve që morën pjesë në luftën e Uhudit, dhe kur dëgjuan se Muhamedi u vra, i kthyen shpinën armikut dhe e lanë luftën.
[171] A do të dezertoni nga feja juaj, me të cilën Allahu dërgoi Muhamedin (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!), pasi që iu bë e qartë e vërteta e thirrjes së tij dhe e besuat atë dhe shpalljen që i shpallej nga Allahu?
[172] Kushdo që del nga feja dhe kthehet në mohim pas besimit të tij.
[173] Nuk e dobëson fuqinë e Allahut dhe as pushtetin e Tij, por ai dëmton vetveten me mosbesimin e tij.
[174] Ata të cilët qëndrojnë të patundur në fenë e Allahut me mirësinë e Allahut dhe e falënderojnë Allahun për mirësitë e Tij të pafundme.
[175] As Muhamedi dhe asnjë prej krijesave të Allahut nuk mund të vdesë veçse pasi të plotësojë afatin e përcaktuar nga Allahu për vdekjen e tij dhe, kur plotësohet afati i caktuar dhe Allahu jep lejë për vdekjen, atëherë ai vdes. Ndërsa para afatit të përcaktuar nga Allahu, askush nuk mund të vdesë edhe sikur e gjithë bota ngrihet për ta vrarë.
[176] Me veprat e tij, dhe nuk kërkon atë që është tek Allahu.
[177] Aq sa i është caktuar prej riskut në ditët e jetës së tij në dynja, kurse në të mirat e botës tjetër ai nuk do të ketë pjesë.
[178] Kush dëshiron atë që është tek Allahu, të cilën Allahu e ka përgatitur për ata që punojnë për botën tjetër.
[179] Prej shpërblimit të madh të Allahut në botën tjetër, shpërblim me të cilin Allahu ka veçuar ata që i binden Atij.
[180] Shpërblimi me të mirat e botës tjetër do të jetë për ata që veprojnë në bindje ndaj Allahut dhe janë falënderues e jo mosmirënjohës.
[181] Të cilët u edukuan nga pejgamberët në besim dhe vepra të mira.
[182] Nuk e lanë kurrë xhihadin edhe pse merrnin plagë, vriteshin e sakatoheshin nga armiqtë e Allahut, as pas vdekjes së pejgamberit të tyre.
[183] Me vdekjen e pejgamberit të tyre, por qëndruan të fortë dhe vazhduan me vendosmëri t’i bëjnë qëndresë armikut.
[184] Nuk iu nënshtruan armikut të tyre me hyrjen e në fenë e tij apo me lajkatimin e tij prej frikës, por vazhduan të ecin me bindje dhe vendosmëri në rrugën e pejgamberit të tyre, duke duruar në zbatimin e urdhrit të Allahut dhe të pejgamberit të tyre, në bindje ndaj Allahut dhe në zbatim të shpalljes së Tij.
[185] Allahu i do këta besimtarë me këto cilësi, të cilët durojnë në zbatimin e urdhrave të Tij dhe në bindjen ndaj Tij e ndaj të Dërguarit të Tij, në xhihad dhe gjithmonë.
[186] Kur u vdiste pejgamberi i tyre.
[189] Na forco dhe na bëj të qëndrueshëm në luftën kundër armikut Tënd dhe armikut tonë, dhe mos na bëj prej atyre që mposhten dhe dezertojnë nga fronti.
[190] Na ndihmo kundër popullit që mohon Njësimin Tënd dhe profetësinë e Pejgamberit Tënd. Këtu u tërhiqet vërejtja atyre besimtarëve të cilët u larguan nga lufta e Uhudit kur dëgjuan fjalën e gënjeshtërt se Muhamedi ishte vrarë. Atyre u thuhet se duhet të kishin vepruar ashtu si kanë vepruar ndjekësit e Pejgamberëve të mëparshëm.
[191] Fitoren kundër armikut, pushtetin në tokë, etj.
[192] Arritjen e kënaqësisë së Zotit të tyre, xhenetin dhe mirësitë e tij, si shpërblim të veprave të tyre në dynja.
[193] Në adhurimin e Krijuesit të tyre dhe në sjelljen me krijesat, dhe prej veprës së mbarë është që në xhihad të veprohet ashtu si vepruan këta që cilësohen në këto ajete.
149. O ju, që keni besuar! Nëse u bindeni atyre që mohojnë[194], ata do t’ju zmbrapsin[195] e ju do të ktheheni[196] të humbur.[197]
150. Por, Allahu është Mbrojtësi juaj[198] dhe Ai është Ndihmuesi më i mirë.[199]
151. Ne[200] do të fusim tmerr në zemrat e atyre që mohojnë,[201] për shkak se i shoqërojnë Allahut gjëra për të cilat Ai nuk ka zbritur asnjë argument.[202] Vendkthimi i tyre është zjarri.[203] E, nuk ka banesë më të keqe se ajo e të padrejtëve.[204]
152. Allahu e përmbushi premtimin e Vet,[205] kur ju me vullnetin e Tij e thyet armikun, deri sa ju humbët kurajën, u grindët midis jush[206] dhe thyet urdhërin[207], pasi Ai ju tregoi atë që donit.[208] Disa nga ju dëshirojnë këtë botë[209] kurse të tjerë dëshirojnë botën tjetër[210]. Pastaj, Ai ju zmbrapsi para tyre për t’ju sprovuar,[211] por sigurisht që më pas ua fali atë gabim.[212] Allahu ka mirësi të madhe ndaj besimtarëve.[213]
153. Kur ju morët malin[214] dhe nuk i vinit vesh askujt,[215] e i Dërguari ju thërriste nga mbrapa,[216] Ai iu ndëshkoi me ankth pas ankthi,[217] që të mos mërziteni as për atë që ju doli duarsh,[218] as për atë që ju goditi.[219] Allahu njeh në hollësi gjithçka që ju punoni.[220]
-69-
[194] Profetësinë e pejgamberit tuaj, Muhamedit (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!), prej jehudëve dhe të krishterëve.
[195] Nga feja juaj dhe do t’ju kthejnë në mosbesim pas besimit tuaj.
[196] Nga feja dhe besimi juaj në të cilin ju ka udhëzuar Allahu.
[197] E të shkatërruar, në këtë botë dhe në botën tjetër.
[198] Ndihmuesi juaj kundër armiqve tuaj mohues, dhe Ai ju shpëton nga bindja ndaj mohuesve dhe nga çdo humbje, prandaj vetëm Allahut bindjuni dhe vetëm Fjalën e Tij dëgjoni.
[199] Prandaj vetëm nga Allahu kërkoni ndihmë dhe nga askush tjetër.
[200] Allahu i Madhëruar.
[201] Allahun dhe pejgamberin e Tij, prej atyre që ju luaftuan në Uhud.
[202] Për shkak se adhuronin idhujt dhe i bindeshin djallit, pa pasur ndonjë argument apo provë nga Allahu.
[203] Zjarri i xhehenemit në botën tjetër.
[204] Të cilët i bënë padrejtësi vetvetes me kryerjen e veprave që meritojnë dënimin e Allahut.
[205] Premtimin që ju dha me gjuhën e Muhamedit, në Uhud, kur u tha harkëtarëve: “Qëndroni në vendet tuaja dhe mos i lëshoni ato në asnjë mënyrë, edhe sikur të na shihni që e mundëm armikun dhe e vumë para. Ne do të vazhdojmë të jemi triumfatorë përderisa ju qëndroni në vendet tuaja.” Dhe pejgamberi u premtoi atyre fitoren, nëse ata do të qëndronin në vendet e tyre.
[206] Në lidhje me premtimin e Allahut.
[207] E Pejgamberit tuaj. Janë për qëllim harkëtarët, të cilët Pejgamberi i urdhëroi të qëndronin në vendet e tyre në grykën e Uhudit dhe të mos i linin vendet në asnjë mënyrë.
[208] Prej tërheqjes së armiqve dhe plaçkës së lënë pas nga ata. Kjo ndodhi në fillim të luftës së Uhudit, para se harkëtarët të linin vendet e tyre dhe para se kalorësia e armikut t’i vinte nga pas ushtrisë besimtare.
[209] Ata të cilët lanë vendet e tyre që u caktoi Pejgamberi (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!).
[210] Ata harkëtarë, të cilët qëndruan dhe nuk i lanë vendet e tyre që u caktoi Pejgamberi.
[211] Dhe për t’ju dhënë mësim, që të mos e thyeni më kurrë urdhrin e Allahut dhe as të Pejgamberit të Tij.
[212] Dhe nuk ju shoi të gjithëve në duart e armikut.
[213] Ua fal atyre shumë prej gjynaheve për të cilat meritojnë dënimin e Tij dhe nëse i dënon me diçka prej tyre, kjo është e mirë për ta, sepse kur besimtarin e kap një e keqe, ai duron dhe kjo është e mirë për të, dhe kur e kap një e mirë, ai falënderon dhe kjo është e mirë për të. Mirësitë e Allahut ndaj besimtarëve janë të panumërta, por mirësia më e madhe është mirësia e besimit dhe udhëzimit në Islam.
[214] Duke ia mbathur nga armiku, në luftën e Uhudit.
[215] Nuk dëgjonit e nuk shihnit askënd, por secili kërkonte të shpëtonte kokën e vet, ndërkohë gjendja nuk kishte shkuar deri këtu, dhe ata që ikën nuk ishin në vijë të parë të frontit.
[216] Duke iu thënë: “Ejani tek unë, robër të Allahut!” Por ata nuk u ngjitën tek ai dhe as që ia hodhën shikimin.
[217] Siç ishte humbja e fitores ndaj besimtarëve dhe humbja e plaçkës së tyre, numri i madh i të vrarëve nga pala e tyre, i cili arriti në 70 të vrarë, dhe mbi të gjitha, fjala se pejgamberi u vra.
[218] Prej plaçkës së armikut dhe triumfit ndaj tyre.
[219] Në humbjen e luftës, në plagët e marra në të, në humbjen e shokëve të cilët u vranë. Por kur ata mësuan se Pejgamberi ishte gjallë, iu bënë të lehta të gjitha ankthet dhe humbjet që pësuan. Ky ishte një mësim për besimtarët, që të duronin në fatkeqësi dhe të përballonin çdo vështirësi.
[220] Dhe ju shpërblen sipas veprave tuaja: punëmirit me të mirë dhe punëkeqit me të keqe, ose ia fal të këqiat.
154. Pastaj, pas ankthit tuaj, Ai ju zbriti siguri: përgjumje, e cila kaploi një grup prej jush[221]. Kurse grupi tjetër (hipokritët) ishin në merak për veten e tyre[222], duke menduar për Allahun të pavërtetën, bindjet e injorancës.[223] Ata thoshin: “A kemi shtënë në dorë ndonjë gjë prej kësaj çështje (fitores së premtuar)?”[224] Thuaju: “Të gjitha çështjet janë në Dorë të Allahut!”[225] Ata fshehin në vete gjëra që nuk t’i shfaqin ty.[226] Ata thoshin: “Sikur të kishim ne ndonjë gjë në dorë për këtë çështje[227], nuk do të vriteshim këtu.”[228] Thuaju: “Edhe sikur të kishit qenë në shtëpitë tuaja[229], atyre që u ishte caktuar vrasja, do të dilnin në vendin e flijimit të tyre.”[230] Allahu e bëri këtë për të provuar atë që keni në gjokset tuaja[231] dhe për të dalluar atë që keni në zemrat tuaja.[232] Allahu di mirë se ç’ka në gjokse.[233]
155. Vërtet, ata që u zmbrapsën prej jush[234] ditën kur u ndeshën dy ushtritë,[235] në të vërtetë i shtyu djalli në rrëshqitje[236] për shkak të disa gjynaheve që kishin bërë. Por, Allahu ua fali atyre.[237] Allahu është Falës i madh[238], i Butë.[239]
156. O ju, që keni besuar! Mos u bëni si ata që mohuan[240] dhe u thoshin vëllezërve të tyre[241], kur këta niseshin për udhëtim[242] ose në luftë: “Sikur të rrinin te ne, as nuk do të vdisnin, as nuk do të vriteshin.” Për ta bërë Allahu këtë gjë[243] pikëllim në zemrat e tyre.[244] Allahu është Ai që jep jetë dhe që merr jetë.[245] Allahu sheh gjithçka që veproni ju.[246]
157. Edhe nëse ju[247] vriteni ose vdisni në rrugë të Allahut,[248] falja dhe mëshira nga Allahu, padyshim se janë më të mira nga ajo që grumbullojnë ata.[249]
-70-
[221] Besimtarët e sinqertë e të devotshëm dhe jo hipokritët e të pështjelluarit, sepse siguria e përgjumja nuk i vjen atij që është i frikësuar e në ankth, siç janë hipokritët e të pështjelluarit në çështjen e tyre.
[222] Kishin frikë nga vdekja.
[223] Ashtu si mendonin idhujtarët e kohës së injorancës, duke dyshuar tek Allahu dhe te profetësia e Pejgamberit të Tij, dhe duke menduar se Allahu e la në baltë Pejgamberin e Tij dhe ngriti mohuesit mbi të.
[224] Me kuptimin se nuk kemi triumfuar ashtu si na është premtuar nga Allahu dhe nga i Dërguari i Tij; duke menduar keq për Allahun dhe duke hedhur dyshime në çështjen e fesë së Tij. Ata mendoni se Allahu nuk do ta përmbushte çështjen e të Dërguarit të Tij dhe se humbja në Uhud do të ishte asgjësimi i pakthyeshëm i fesë së Allahut!
[225] Të gjitha çështjet ndodhin me paracaktimin e Allahut dhe me Vullnetin e Tij, dhe në fund, fitorja do të jetë e miqve të Allahut dhe atyre që i binden Atij, edhe nëse u ndodh ajo që u ndodhi në Uhud.
[226] Ajo që ata fshehnin ishte fjala në vazhdim.
[227] Sikur të na merrej mendimi dhe të na dëgjohej fjala në lidhje me daljen tek armiku, në Uhud.
[228] Nuk do të dilnim të luftonim ata që luftuam e na vranë në Uhud.
[229] Dhe të mos kishit dalë për të luftuar bashkë me besimtarët, gjë e cila do t’u zbulonte besimtarëve hipokrizinë tuaj.
[230] Atyre që u ishte caktuar vrasja, do t’u shfaqej vendi ku do të vdisnin dhe do të dilnin nga shtëpitë e tyre e do të shkonin te vendi ku u ishte caktuar të vdisnin.
[231] Për të nxjerrë në pah atë që fshihni në gjokse, o ju hipokritë,që besimtarët ta shohin hapur hipokrizinë tuaj.
[232] Në mënyrë që besimtarëve t’u bëhet e qartë ajo që fshehni në zemrat tuaja prej armiqësisë dhe urrejtjes për Allahun, të Dërguarin e Tij dhe vetë ata.
[233] Dhe nga dija e urtësia e Tij absolute është se Ai ka caktuar shkaqe dhe mjete me anë të të cilave shfaqen ato që fshihen në gjokse dhe gjërat e fshehta të njerëzve.
[234] Ata që dezertuan nga fronti me armikun.
[235] Në luftën e Uhudit.
[236] Në gabim dhe në thyerje të urdhrit të Pejgamberit.
[237] Dhe nuk i dënoi për gabimet e tyre, përndryshe do t’i kishte shuar të gjithë në Uhud.
[238] Allahu i mbulon gjynahet e atyre që i besojnë Atij dhe të Dërguarit të Tij, dhe nuk i dënon për to.
[239] Nuk e nxiton ndëshkimin për ata që e thyejnë Urdhrin e Tij.
[240] Allahun dhe të Dërguarin e Tij.
[243] Këtë fjalë të tyre dhe këtë bindje të gabuar.
[244] Ankth e mërzitje, për shkak se ata e injoronin faktin se e gjithë kjo çështje është në Dorë të Allahut. Allahu e ka në dorë marrjen e shpirtrave të krijesave të Tij dhe për secilën krijesë Ai ka vendosur afat të caktuar vdekje e mbarimi.
[245] Kur të dojë dhe kujt të dojë prej krijesave të Tij. Vdekja është vetëm në dorë të Allahut dhe të askujt tjetër, prandaj mos ngurroni të shkoni të luftoni në rrugë të Allahut dhe duroni në luftën kundër armikut, edhe nëse numri juaj është i vogël dhe ai i armikut është i madh, sepse askush prej jush nuk ka për t’u vrarë dhe as për të vdekur, veçse pasi t’i mbarojë afati i jetës dhe t’i vijë vdekja. Edhe nëse dikujt prej jush i vjen vdekja dhe vritet në luftë, ju mos u trishtoni dhe mos u dobësoni përpara armikut, sepse atij i ka qenë e caktuar vdekja, prandaj vazhdoni të luftoni me trimëri dhe guxim.
[246] Qoftë e mirë apo e keqe, prandaj frikësojuni Atij, o besimtarë, sepse Ai i regjistron të gjitha këto për t’ua treguar juve në ditën e gjykimit, dhe për t’ju shpërblyer sipas tyre.
[247] O robët e Mi besimtarë!
[248] Kjo është me caktimin e Allahut, prandaj mos t’ju futet aspak dyshim se të gjitha çështjet janë në Dorë të Allahut, dhe se jeta e vdekja janë çështje që i përkasin Allahut, ashtu si dyshuan hipokritët në këto gjëra, por përpiquni me të gjitha forcat në rrugë të Allahut dhe luftoni armiqtë e Allahut, duke qenë të bindur se nuk ka për t’u vrarë në luftë dhe as për të vdekur në udhëtim, veçse ai që e ka plotësuar afatin dhe i ka ardhur vdekja.
[249] Falja e gjynaheve nga Allahu dhe Mëshira e Tij për ju, është më e mirë se të gjitha zbukurimet e dynjasë që grumbullojnë ata të cilët nuk dalin në rrugë të Allahut dhe nuk i luftojnë armiqtë e Allahut, përderisa ju e bëni këtë për Hir të Allahut dhe në rrugë të Tij.
158. Edhe nëse vdisni apo vriteni, ju tek Allahu do të tuboheni.[250]
159. Në saje të mëshirës nga Allahu, ti (o Muhamed) u solle butë me ta.[251] E, sikur të kishe qenë i vrazhdë e zemërgur,[252] ata do të largoheshin prej teje.[253] Prandaj falua atyre gabimin,[254] kërkoi falje Allahut për ta dhe konsultohu me ta për çështjet.[255] Dhe kur të vendosësh për diçka,[256] mbështetju Allahut.[257] Vërtet, Allahu i do ata që i mbështeten Atij.[258]
160. Nëse ju ndihmon Allahu,[259] s’ka kush t’ju mposhtë[260] e, nëse ju lë[261], atëherë kush është ai që mund t’ju ndihmojë pas Tij?![262] Pra, vetëm Allahut t’i mbështeten besimtarët.[263]
161. Asnjë pejgamberi nuk i takon të përvetësojë pandershmërisht asgjë nga plaçka e luftës,[264] dhe kushdo që e bën këtë, do të vijë bashkë me atë që ka marrë pandershmërisht në ditën e Kiametit,[265] pastaj do t’i jepet çdokujt ajo që ka fituar[266] dhe atyre nuk do t’u bëhet padrejtësi.[267]
162. Vallë, a mund të jetë ai që kërkon kënaqësinë e Allahut[268] njësoj si ai që ka tërhequr zemërimin e Allahut[269] dhe vendi i të cilit është xhehenemi, përfundimi më i keq?![270]
163. Ata kanë shkallë të ndryshme tek Allahu[271] dhe Allahu sheh gjithçka që ata veprojnë.[272]
164. Vërtet, Allahu u dha besimtarëve mirësi të madhe kur u dërgoi një të dërguar[273] nga gjiri i tyre,[274] i cili u lexon ajetet[275] e Tij, i pastron[276] dhe u mëson Librin[277] e urtësinë[278], edhe pse më parë ata ishin në humbje të sigurt.[279]
165. Vallë, kur ju goditi një e keqe,[280] ndërkohë që kishit fituar sa dyfishi i saj më parë[281], thatë: “Prej nga na erdhi kjo?” Thuaju (o Muhamed): “Ajo u erdhi nga vetja juaj[282].” Vërtet, Allahu është i Plotëfuqishëm për çdo gjë.[283]
-71-
[250] Kthimi i të gjitha krijesave është tek Allahu dhe Ai do i shpërblejë sipas veprave që kanë bërë në dynja, prandaj garoni të vriteni apo të vdisni në rrugë të Allahut, sepse kjo është më e mira për ju.
[251] Me ndjekësit dhe shokët e tu, të cilëve u pëlqyen moralet dhe sjelljet e tua. Edhe nëse dikush prej tyre të mundonte apo të dëmtonte, ti e duroje dhe përmbaheshe në të gjitha rastet, përveç nëse bëhej fjalë për shkeljen e ligjeve të Allahut.
[252] I pamoralshëm dhe i pamëshirshëm.
[253] Dhe nuk do të ndiqnin ty dhe as atë që t’u shpall, por Allahu i mëshiroi ata dhe ty bashkë me ta, dhe ti në saje të mëshirës së Allahut ishe i butë me ta.
[254] Dëmtimin apo mundimin që të shkaktojnë ty, o Muhamed, shokët dhe ndjekësit e tu.
[255] Që kanë nevojë për konsultim dhe diskutim, sepse konsultimi ka dobi të panumërta për të mirat e kësaj bote dhe të botës tjetër, siç është: afrimi tek Allahu me zbatimin e këtij urdhri të Tij, kënaqja e të gjithëve me marrjen e mendimit të secilit dhe eliminimi i cytjeve e mendimeve që fut shejtani në zemrat e njerëzve në raste të ndryshme lufte, apo në ndodhi të tjera, zhvillimi dhe zbardhja e mendimeve pas vrasjes së mendjes nga të gjithë pjesëmarrësit, përfundimi i dhe vendimi i marrë pas konsultimit është më i qëlluar dhe më i saktë se vendimi i marrë nga një mendje e vetme. Sigurisht që Pejgamberit (salallahu alejhi ue selem) i vinte shpallja nga Allahu dhe nuk kishte nevojë për marrjen e mendimit të njerëzve, por Allahu kërkon me këtë gjë që të vendosë rregulla dhe të mësojë muslimanët se si të veprojnë pas vdekjes së Pejgamberit (salallahu alejhi ue selem) dhe pas ndërpritjes së shpalljes nga qielli.
[256] Pas konsultimit dhe marrjes së mendimeve.
[257] Mbështetu te fuqia e Allahut dhe vullneti i Tij dhe jo te fuqia dhe vullneti yt, dhe zbato atë që vendose pas konsultimit, ashtu si të urdhëruam Ne. Mbështetju Allahu në të gjitha çështjet.
[258] Ata të cilët janë të kënaqur me caktimin e Allahut dhe i dorëzohen gjykimit të Tij, u pëlqen apo nuk u pëlqen atyre dhe dëshirave të tyre.
[259] O ju besimtarë, kundër atyre që ju luftojnë prej armiqve tuaj dhe të Allahut.
[260] Askush prej njerëzve nuk mund t’ju mposhtë e t’ju mundë kur ju keni ndihmën e Allahut, edhe sikur të bashkohen nga të gjitha anët e botës, prandaj mos u trembni nga numri i madh i armiqve të Allahut përballë numrit tuaj të vogël.
[261] Nëse ju braktis dhe ju lë të mbështeteni në forcat tuaja për shkak të thyerjes së urdhrit të Tij dhe lënien e bindjes ndaj Tij.
[262] Askush! Por edhe nëse ju ndihmojnë të gjitha krijesat, por ju braktis Allahu, ju do të humbni, prandaj mos e lini bindjen ndaj Allahut dhe të Dërguarit të Tij.
[263] Dhe askujt tjetër, sepse Allahu është i Vetmi Ndihmues dhe mbështetja tek Ai është Njësim i Tij, kurse mbështetja tek ndokush tjetër përveç Tij është idhujtari dhe shokvënie Allahut. Sigurisht që grada e mbështetjes së Allahut është në varësi të besimit të njeriut.
[264] Nuk është cilësi e pejgamberëve që të vjedhin, të fshehin e të marrin me hile diçka prej plaçkës së luftës apo pasurisë së muslimanëve, dhe kush e bën këtë gjë, nuk është kurrësesi pejgamber, sepse vjedhja dhe marrja në mënyrë të pandershme e pasurisë së njerëzve është nga gjynahet e mëdha dhe nga veprat më të pandershme.
[265] Kur të tubohen të gjitha krijesat para Allahut dhe të presin gjyqin e madh.
[266] Shpërblimi apo ndëshkimi për veprat që ka bërë në dynja.
[267] Askujt nuk do t’i bëhet padrejtësi aspak. Askujt nuk do t’i shtohen të këqiat apo t’i pakësohen të mirat.
[268] Ai që i largohet fshehjes së plaçkës së luftës, marrjes së pasurisë së njerëzve në mënyrë të pandershme dhe të gjitha ndalesave të Allahut, duke vepruar në bindje ndaj Allahut, në kërkim të kënaqësisë së Allahut dhe fitores me xhenetin e Tij.
[269] Me veprat e tij të paligjshme e të pandershme, për të cilat meriton banesën e xhehenemit.
[270] Ata nuk mund të krahasohen kurrë.
[271] Ai që kërkon kënaqësinë e Allahut do të ketë vend nderi dhe shpërblim të madh, kurse ai që tërheq zemërimin e Allahut, do të ketë përçmin dhe dënimtë dhembshëm.
[272] Allahu e di se çfarë veprojnë ata që i binden Atij dhe ata që e thyejnë urdhrin e Tij, dhe Atij nuk i shpëton asgjë nga veprat e tyre, por ua shënon secilit grup veprat që bën për t’u dhënë shpërblimi që meritojnë, në botën tjetër.
[273] Mirësia më e madhe që Allahu u ka dhuruar robëve të Tij është pikërisht ky Pejgamber, Muhamedi, me dërgimin e të cilit, Allahu i shpëtoi njerëzit nga humbja e sigurtë dhe i ruajti nga shkatërrimi.
[274] Të cilit ja dinin prejardhjen, fisin, cilësitë e gjuhën, sepse ai ishte nga vetë gjiri i tyre dhe u donte të mirën atyre, i këshillonte, u lexonte ajetet e Allahut dhe u mësonte kuptimet dhe domethëniet e tyre.
[275] Vargjet e Librit dhe shpalljes së Allahut.
[276] Nga idhujtaria, gjynahet dhe të gjitha veprat e ulëta e të pandershme.
[277] Kuranin, komentimin dhe domethëniet e tij.
[278] Sunetin, traditën pejgamberike, njohjen në detaje të legjislacionit Islam, vendosjen e gjërave në vendin që u takon.
[279] Edhe pse para dërgimit të Muhamedit, ata nuk e njihnin rrugën që të shpinte te Zoti i tyre dhe as si të pastroheshin nga gjynahet e tyre.
[280] Humbjet dhe plagët që morën në Uhud.
[281] Në luftën e Bedrit, ku muslimanët vranë 70 prej idhujtarëve dhe morën rob 70 të tjerë.
[282] Për shkak të thyerjes së urdhrit tim dhe mosbindjes ndaj meje, dhe nga askush tjetër përveç jush.
[283] Allahu ka fuqi të dënojë kë të dojë prej krijesave të Tij dhe t’ia falë dënimin kujt të dojë prej tyre.
Vazhdoni te xhuzi 4 b
|
