ESENCA

E DISPOZITAVE TE

LEGJISLACIONIT ISLAM

 

 

Autor

Hafidh Abdulgani el Makdesi

(541 – 600 H.)

Përktheu

Bledar Karaj el Albani

 

 

 

Titulli i librit në origjinal:

عُمدةُ الأَحكامِ من كلامِ خيرِ الأَنامِ عليه الصلاةُ والسلام”ُ

Autor: Hafidh Abdulgani el MAKDISI

Përktheu: Ebu Enes Bledar Karaj el ALBANI

Korrektoi: Xhabir SHEME

 

 

 

بسم الله الرحمن الرحيم

Parathënie

 

Falënderimi i takon vetëm Allahut të Madhëruar. Vetëm Atë falënderojmë, Atij i kërkojmë ndihmë dhe falje të gjynaheve tona. I kërkojmë mbrojtje Allahut prej të keqes së veteve (shpirtrave) dhe punëve tona të këqia. Atë të cilin e udhëzon Allahu, nuk ka kush e humb dhe atë të cilin humb Allahu, nuk ka kush e udhëzon.

Dëshmoj se nuk ka të adhuruar tjetër me të drejtë përveç Allahut, Një e i Pashoq dhe dëshmoj se Muhamedi (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) është rob dhe i Dërguari i Tij.

“O ju që keni besuar! Kini frikë Allahun me një devotshmëri të vërtetë dhe mos vdisni ndryshe, vetëm se duke qenë muslimanë!”

“O ju njerëz! Kini frikë Zotin tuaj i Cili ju ka krijuar prej një njeriu të vetëm dhe pastaj krijoi prej tij shoqen e tij e prej atyre të dyve shtoi burra e gra të shumtë! Kini frikë Allahun me të Cilin ju kërkoni të drejtat tuaja dhe ruajeni farefisin! Allahu është Mbikëqyrës mbi ju.”

Thënia më e mirë është Fjala e Allahut, ndërsa udhëzimi më i drejtë është ai i Muhamedit (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!). Punët më të këqija janë shpikjet në to, çdo shpikje është bidat (pa bazë në Fe)  dhe  çdo bidat është humbje (nga Rruga e Drejtë), ndërsa çdo humbje e ka vendin në zjarr.

Hafidh Abdulgani el Makdisi (Allahu e mëshiroftë!) ka synuar të lehtësojë njohjen e suneteve e të Dërguarit të Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) për fillestarët në kërkimin e dijes fetare, kështu që bëri një përmbledhje të shkurtër të haditheve të dispozitave të legjislacionit Islam, në të cilin u mjaftua me hadithe të gradës më të lartë të saktësisë; prej haditheve të përputhura në dy sahihat e Buhariut dhe Muslimit. Prej këtyre haditheve ai përpiloi libërin “Umdetu el Ahkam” “Esenca e Dispozitave“.

Si përfundim, ai doli me një libër të lehtë për kërkuesin e dijes fillestar dhe të mesëm, pastaj nuk mund të jetë jonevojtar për të edhe i thelluari dhe i përparuari në dije.

Hafidh Abdulgani mblodhi në këtë libër më shumë se katërqind hadithe, të cilat konsiderohen esenca dhe baza e temave të fikhut apo pjesa dërmuese e tyre, kështu që libri i tij ishte i lehtë për t’u mësuar përmendësh dhe t’i kushtohej vëmendje e interesim, gjë për të cilën janë kujdesur dijetarët e mëhershëm. Më pas vjen gjykatësi dhe ministri Imadudin ibën el Ethir dhe zgjodhi mësimin përmendësh të këtij libri me vlerë, por ai kishte nevojë ta kuptonte dhe të thellohej në përfitimin e dispozitave prej haditheve të tij, d.m.th. kuptimin e sunetit sipas domethënies së saktë të tij. Dhe për këtë, ai nuk gjeti më të mirë e më të ditur se imami dhe hafidhi Tekijudin ibën Dekik el Ijd el Kashiri. Kështu, Ibën Dekik el Ijd ndërmori sqarimin dhe shpjegimin e këtij libri dhe e titulloi librin e tij “Ihkamu el Ahkam sherhu Umdeti el Ahkam” “Përpikmëria e Dispozitave, sqarim i librit Esenca e Dispozitave“.

Para duarve të lexuesit shqiptar, libraria “Imam Albani” këtë herë afron librin “Esenca e Dispozitave” me autor Abdulgani el Makdisi (Allahu e mëshiroftë!). Duke shpresuar dhe lutur Allahun që së shpejti të bëhet e mundur dalja në dritë edhe e shpjegimit të tij,   “Përpikmëria e dispozitave” që ka bërë hafidh Ibën Dekik el Ijd!

 

Lusim Allahun e Madhëruar të na mësojë

atë që na bën dobi,

dhe të na bëjë dobi nga ajo që mësojmë!

Përkthyesi

Amman – Jordani / 2005

 

 

 

 

 

 

Parathënia e autorit

Falënderimi i takon vetëm Allahut, Sunduesit të Plotfuqishëm, të Vetmit të Gjithëfuqishëm! Dëshmoj se nuk ka të adhuruar tjetër (me të drejtë) përveç Allahut, Një e të Pashoq, Zotit të qiejve e të tokës dhe çfarë gjendet mes tyre, Fuqiplotit, Falësit të Madh! Dhe dëshmoj se Muhamedi (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) është robi dhe i Dërguari i Tij i përzgjedhur dhe i preferuar; bekimi i Allahut qoftë mbi të, mbi familjen e tij dhe mbi shokët e tij të pastër e të zgjedhur!

Disa vëllezër më kërkuan t’u përmblidhja disa hadithe të dispozitave të sheriatit, prej atyre haditheve të cilat janë të përputhura (për nga teksti dhe emri i sahabiut transmetues) në dy sahihat e imamëve Ebu Abdullah Muhamed ibën Ismail ibën Ibrahim el Buhari dhe Muslim ibën el Haxhaxh ibën Muslim el Kushejri en Nijsaburi. Dhe unë iu përgjigja kërkesës së tyre duke shpresuar dobinë e prej tij.

Lus Allahun e Madhëruar të na bëjë dobi me të neve, atij që e shkruan apo që e dëgjon, e lexon, e mëson, apo vështron në të!

Lus Allahun që ta bëjë këtë punë të sinqertë, për të kërkuar Fytyrën e Tij të Ndershme, që të më sjellë fitoren tek Ai në xhenetet e begatë! Allahu na mjafton neve dhe Ai është Ndihmuesi më i Mirë!

 

 

 

كتابُ الطَّهَارَةِ

KAPITULLI  I  PASTËRTISË

1 – عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ –رضي الله عنه- قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ r يَقُولُ: ((إنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ – وَفِي رِوَايَةٍ: بِالنِّيَّةِ – وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى، فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ، فَهِجْرَتُهُ إلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ، وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ امْرَأَةٍ يَتَزَوَّجُهَا، فَهِجْرَتُهُ إلَى مَا هَاجَرَ إلَيْهِ)).

1. Transmetohet nga Umer ibën el Hatab (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!), se ka thënë: Kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) të thotë: “Veprat nuk konsiderohen (të vlefshme apo të plota) veçse sipas qëllimeve (në një transmetim tjetër thuhet: sipas qëllimit) dhe çdo njeri do të marrë atë që ka pasur për qëllim. Kështu, kush emigron për tek Allahu dhe i Dërguari i Tij, emigrimi e tij do të jetë tek Allahu dhe i Dërguari i Tij. Ndërsa kush emigron për ndonjë interes të kësaj bote, apo për ndonjë grua që të martohet me të, emigrimi e tij do të jetë tek ajo që ai ka synuar.”[1]

2 – عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ-رضي الله عنه- قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ r: ((لا يَقْبَلُ اللَّهُ صَلاةَ أَحَدِكُمْ إذَا أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَ )). 

2. Transmetohet nga Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!), se ka thënë: I Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) ka thënë: “Allahu nuk e pranon namazin e askujt prej jush, pas hadethit (jashtëqitjes dhe çdo gjëje që prish abdesin), veçse pasi ai të marrë abdes.”[2]

3 – عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ رضي الله عنهم قَالُوا: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ r: (( وَيْلٌ لِلأَعْقَابِ مِنَ النَّارِ)).

3. Transmetohet nga Abdullah ibën Amër ibën el Asi, si dhe nga Ebu Hurejra dhe Aisha (Allahu qoftë i kënaqur prej tyre!) se kanë thënë: I Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) ka thënë: “Mjerë për thembrat e këmbëve nga zjarri (i xhehenemit)!”[3]

4 – عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ –رضي الله عنه-: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ قال: ((إذَا تَوَضَّأَ أَحَدُكُمْ فَلْيَجْعَلْ فِي أَنْفِهِ مَاءً، ثُمَّ لِيَنْتَثِرْ، وَمَنْ اسْتَجْمَرَ فَلْيُوتِرْ، وَإِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلْيَغْسِلْ يَدَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهُمَا فِي الإِنَاءِ ثَلاثاً، فَإِنَّ أَحَدَكُمْ لا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ)).

4. Transmetohet nga Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) se i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!)  ka thënë: “Kur dikush prej jush të marrë abdes, të fusë ujë në hundën e tij dhe pastaj ta shfryjë (ta nxjerrë) atë. Kush pastrohet (me gurë a diçka tjetër pas jashtëqitjes), ta bëjë këtë me numër tek. Kur dikush prej jush të zgjohet nga gjumi, të lajë duart tre herë para se t’i fusë në enë, sepse ju nuk e dini ku ka shkuar dora gjatë gjumit.”[4]   

. وَفِي لَفْظٍ لِمُسْلِمٍ: ((فَلْيَسْتَنْشِقْ بِمِنْخَرَيْهِ مِنَ الْمَاءِ )). 

Në një transmetim tjetër të Muslimit thuhet: “Të thithë ujë me dy vrimat e hundës.”[5]

وَفِي لَفْظٍ: (( مَنْ تَوَضَّأَ فَلْيَسْتَنْشِقْ ))

Dhe në një transmetim tjetër thuhet: “Kushdo që merr abdes, të thithë ujë me hundë.”

5 – عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه : أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ r قَالَ :

((لا يَبُولَنَّ أَحَدُكُمْ فِي الْمَاءِ الدَّائِمِ الَّذِي لا يَجْرِي , ثُمَّ يَغْتَسِلُ مِنْهُ)).

5. Transmetohet nga Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) se i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) ka thënë: “Askush prej jush të mos urinojë në ujë të ndenjur i cili nuk ecën, e pastaj të lahet prej tij.”[6]

وَلِمُسْلِمٍ : ((لا يَغْتَسِلُ أَحَدُكُمْ فِي الْمَاءِ الدَّائِمِ وَهُوَ جُنُبٌ )).

Në një transmetim tjetër të Muslimit thuhet: “Askush të mos lahet në ujë të ndenjur, duke qenë se ai është xhunub (ka kryer marrëdhënie intime).”[7]

6 – عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ r قَالَ: ((إذَا شَرِبَ الْكَلْبُ فِي إنَاءِ أَحَدِكُمْ فَلْيَغْسِلْهُ سَبْعاً)).

6. Transmetohet nga Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) se i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!)  ka thënë: “Nëse pi qeni në enën e dikujt prej jush, atëherë ta lajë atë shtatë herë.”

وَلِمُسْلِمٍ: ((أُولاهُنَّ بِالتُّرَابِ )).

Në një transmetim tjetër të Muslimit thuhet: “Herën e parë të tyre me dhe.”[8]

7 – عَنْ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ رضي اللهُ عنهما: ((أَنَّهُ رَأَى عُثْمَانَ دَعَا بِوَضُوءٍ، فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ مِنْ إنَائِهِ، فَغَسَلَهُمَا ثَلاثَ مَرَّاتٍ، ثُمَّ أَدْخَلَ يَمِينَهُ فِي الْوَضُوءِ، ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَاسْتَنْثَرَ، ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاثاً , وَيَدَيْهِ إلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثَلاثًا , ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ , ثُمَّ غَسَلَ كِلْتَا رِجْلَيْهِ ثَلاثًا(( , ثُمَّ قَالَ : رَأَيْتُ النَّبِيَّ r يَتَوَضَّأُ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا، وَقَالَ: ((مَنْ تَوَضَّأَ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا، ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ، لا يُحَدِّثُ فِيهِمَا نَفْسَهُ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ )).

7. Transmetohet nga Humran (shërbëtori i Uthman ibën Afan) se: “Ai pa Uthmanin të kërkonte ujë për abdes dhe pastaj hodhi ujë nga ena në dy duart e tij dhe i lau ato tri herë. Pastaj futi dorën e djathtë në enë (dhe mori ujë), futi ujë në gojë e në hundë, pastaj lau fytyrën tri herë dhe krahët deri në bërryla, tri herë. Pastaj i dha mes’h (e preku me dorë të lagur) kokës së tij dhe lau këmbët nga tri herë, pastaj tha: Kështu e kam parë të Dërguarin e Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) të marrë abdes si mora unë, dhe pastaj tha: “Kush merr abdes kështu siç mora unë, pastaj fal dy rekate në të cilat nuk flet me vete (por përqendrohet në namaz), atij i falen të gjitha gjynahet që ka bërë më parë.”[9]

8 – عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ : ((شَهِدْتُ عَمْرَو بْنَ أَبِي حَسَنٍ سَأَلَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ عَنْ وُضُوءِ النَّبِيِّ r؟ فَدَعَا بِتَوْرٍ مِنْ مَاءٍ، فَتَوَضَّأَ لَهُمْ وُضُوءَ رَسُولِ اللَّهِ r  فَأَكْفَأَ عَلَى يَدَيْهِ مِنْ التَّوْرِ، فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلاثاً، ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي التَّوْرِ، فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلاثاً بِثَلاثِ غَرْفَاتٍ، ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاثاً، ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي التَّوْرِ، فَغَسَلَهُمَا مَرَّتَيْنِ إلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي التَّوْرِ، فَمَسَحَ رَأْسَهُ، فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ مَرَّةً وَاحِدَةً، ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ)).

8. Transmetohet nga Amër ibën Jahja el Mazini; nga babai i tij; se ai ka thënë: “E pashë Amër ibën Ebi Hasen të pyeste Abdullah ibën Zejd për abdesin e të Dërguarit të Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) . Ai kërkoi një enë me ujë dhe mori abdes për t’u treguar atyre formën e abdesit të të Dërguarit (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) ; ai hodhi ujë nga ena në duart e tij dhe i lau ato tri herë, pastaj futi dorën në enë dhe mori ujë e shplau gojën dhe hundën nga tri herë me tre grushta ujë. Pastaj futi dorën në enë (mori ujë) dhe lau fytyrën e tij tri herë, pastaj futi dorën përsëri në enë dhe lau krahët deri në bërryla nga dy herë. Pastaj futi dorën në enë dhe me duar të lagura i dha mes’h (fërkoi) kokës, duke i shkuar ato para dhe mbrapa kokës, një herë të vetme, pastaj lau këmbët e tij.”[10]

وَفِي رِوَايَةٍ: (( بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ، حَتَّى ذَهَبَ بِهِمَا إلَى قَفَاهُ، ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ)).

Në një transmetim tjetër thuhet: “Filloi me pjesën e përparme të kokës deri afër damarëve të qafës, pastaj i ktheu ato në vendin ku filloi me mes’hun.”[11]

و في رِوَايَةٍ: (( أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ r  فَأَخْرَجْنَا لَهُ مَاءً فِي تَوْرٍ مِنْ صُفْرٍ)).

Ndërsa në një transmetim tjetër thuhet: “Na erdhi i Dërguari i Allahut r dhe ne i nxorëm një enë prej tunxhi me ujë.”[12]

9 – عَنْ عَائِشَةَ رضي الله عنها قَالَتْ: ((كَانَ رَسُولُ اللَّهِ r يُعْجِبُهُ التَّيَمُّنُ فِي تَنَعُّلِهِ , وَتَرَجُّلِهِ , وَطُهُورِهِ , وَفِي شَأْنِهِ كُلِّهِ)).

9. Transmetohet nga Aisha (Allahu qoftë i kënaqur prej saj!) se ajo ka thënë: “I Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) e preferonte të filluarit me të djathtën në veshjen e sandaleve, në krehjen e flokëve, në pastrimin e tij (abdesin dhe larjen e trupit) dhe në të gjitha çështjet e tij.”[13]

10 – عَنْ نُعَيْمٍ الْمُجْمِرِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه عَنْ النَّبِيِّ r أَنَّهُ قَالَ: (( إنَّ أُمَّتِي يُدْعَوْنَ يَوْمَ القِيَامَةِ غُرّاً مُحَجَّلِينَ مِنْ آثَارِ الْوُضُوءِ. فَمَنْ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ أَنْ يُطِيلَ غُرَّتَهُ فَلْيَفْعَلْ)).

10. Transmetohet nga Nuajm el Muxhmiru; nga Ebi Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) se i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) ka thënë: “Populli im do të thirren nga gjurmët e bardha të abdesit në fytyrë dhe gjymtyrë, në ditën e Kiametit, ndaj kushdo prej jush që ka mundësi ta shtojë këtë gjurmë (që t’i lajë ato më shumë se kufiri i caktuar në abdes), ta bëjë këtë.”[14]

وَفِي لَفْظٍ لِمُسْلِمٍ: (( رَأَيْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَتَوَضَّأُ , فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ حَتَّى كَادَ يَبْلُغُ الْمَنْكِبَيْنِ , ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ حَتَّى رَفَعَ إلَى السَّاقَيْنِ , ثُمَّ قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ r يَقُولُ : إنَّ أُمَّتِي يُدْعَوْنَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ غُرَّاً مُحَجَّلِينَ مِنْ آثَارِ الْوُضُوءِ. فَمَنْ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ أَنْ يُطِيلَ غُرَّتَهُ وَتَحْجِيلَهُ فَلْيَفْعَلْ))

Ndërsa në transmetimin e Muslimit thuhet: “E pashë Ebu Hurejrën të marrë abdes. Ai lau fytyrën dhe duart e tij deri sa thuajse arriti te shpatullat, pastaj lau këmbët deri në mbi kërcinj. Pastaj tha: Kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) të thotë: “Populli im do të thirren nga gjurmët e bardha të abdesit në fytyrë dhe gjymtyrë, në ditën e Kiametit, ndaj kushdo prej jush që ka mundësi ta shtojë këtë bardhësi në fytyrën dhe gjymtyrët e tij (që t’i lajë ato më shumë se kufiri i caktuar në abdes), ta bëjë këtë.”[15]

وَفِي لَفْظٍ لِمُسْلِمٍ: سَمِعْتُ خَلِيلِي r يَقُولُ: (( تَبْلُغُ الْحِلْيَةُ مِنْ الْمُؤْمِنِ حَيْثُ يَبْلُغُ الْوُضُوءُ)).

Ndërsa në një transmetim tjetër të Muslimit thuhet: Kam dëgjuar të dashurin tim r të thotë: “Drita e besimtarit (në ditën e Kiametit) arrin aq sa arrin abdesi i tij (sa pjesa e larë në marrjen abdes, d.m.th. kjo pjesë do të ndriçojë).”[16]

 

 

بابُ دخولِ الخلاءِ والاستطابةِ

Tema

Hyrja në banjë dhe të pastruarit

pas jashtëqitjes

11 – عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رضي الله عنه: أَنَّ النَّبِيَّ r كَانَ إذَا دَخَلَ الْخَلاءَ قَالَ: ((اللَّهُمَّ إنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِ)).

11. Transmetohet nga Enes ibën Maliku (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) se kur i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) hynte në ë.c, thoshte: “Allahume inni eudhu bike minel hubuthi uel habaithi” – O Zot! Unë të kërkoj mbrojtje prej të ligëve dhe të ligave!”[17]  Ai i kërkoi mbrojtje Allahut prej djajve meshkuj e femra.

12 – عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ r: (( إذَا أَتَيْتُمْ الْغَائِطَ , فَلا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلا بَوْلٍ , وَلا تَسْتَدْبِرُوهَا وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا )). قَالَ أَبُو أَيُّوبَ: “فَقَدِمْنَا الشَّامَ, فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ نَحْوَ الْكَعْبَةِ, فَنَنْحَرِفُ عَنْهَا, وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ”.

12. Transmetohet nga Ebu Ejub el Ensari (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) se ka thënë: I Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) ka thënë: “Kur të shkoni në vendin e kryerjes së nevojave personale, mos u ktheni nga Kibla gjatë kryerjes së nevojës së trashë apo të hollë, dhe as mos i ktheni shpinën asaj, por kthehuni nga lindja apo nga perëndimi.”[18] Ebu Ejubi thotë: “Kur shkuam në Sham, i gjetëm w.c-të të ndërtuara me drejtim nga Kabja, ndërsa ne devijonin drejtim gjatë kryerjes së nevojave personale dhe kur dilnin i kërkonim falje Allahut të Madhëruar.”

13 – عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رضي الله عنهما قَالَ: ((رَقِيْتُ يَوْماً عَلَى بَيْتِ حَفْصَةَ, فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ r يَقْضِي حَاجَتَهُ مُسْتَقْبِلَ الشَّامَ، مُسْتَدْبِرَ الْكَعْبَةَ)).

13. Transmetohet nga Abdullah ibën Umer ibën el Hatab (Allahu qoftë i kënaqur prej tyre!) se ka thënë: “Një ditë u ngjita mbi shtëpinë e Hafsës dhe pashë të Dërguarin e Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) duke kryer nevojat personale i kthyer nga Shami dhe me shpinë nga Qabja.”

وَفِي رِوَايَةٍ: ((مُسْتَقْبِلاً بَيْتَ الْمَقْدِسِ)).

Në një transmetim tjetër thotë: “I kthyer nga Shtëpia e Shenjtë e Kudsit.”[19]

14 – عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رضي الله عنه أَنَّهُ قَالَ: ((كَانَ رَسُولُ اللَّهِ r يَدْخُلُ الْخَلاءَ، فَأَحْمِلُ أَنَا وَغُلامٌ نَحْوِي إدَاوَةً مِنْ مَاءٍ وَعَنَزَةً، فَيَسْتَنْجِي بِالْمَاءِ)).

14. Transmetohet nga Enes ibën Maliku (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) se ai ka thënë: “I Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) hynte në ë.c, ndërsa unë dhe një djalosh tjetër mbartnim një enë ujë dhe një shkop në dorë, e ai (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) pastrohej me ujë (pas jashtëqitjes).”[20]

15 – عَنْ أَبِي قَتَادَةَ الْحَارِثِ بْنِ رِبْعِيٍّ الأَنْصَارِيِّ رضي الله عنه: أَنَّ النَّبِيَّ r  قَالَ: ((لا يُمْسِكَنَّ أَحَدُكُمْ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِ وَهُوَ يَبُولُ وَلا يَتَمَسَّحْ مِنْ الْخَلاءِ بِيَمِينِهِ وَلا يَتَنَفَّسْ فِي الإِنَاءِ)).

15. Transmetohet nga Ebu Katade (el Harith ibën Ribij) el Ensari (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!), se i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) ka thënë: “Askush prej jush të mos e prekë organin e tij (gjenital) me dorën e djathtë gjatë urinimit, dhe as të mos pastrohet me dorën e djathtë pas jashtëqitjes, as të mos marrë frymë në enë (kur pi ujë).”[21]

16 – عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رضي الله عنهما قَالَ: مَرَّ النَّبِيُّ r بِقَبْرَيْنِ، فَقَالَ: ((إنَّهُمَا لَيُعَذَّبَانِ، وَمَا يُعَذَّبَانِ فِي كَبِيرٍ أَمَّا أَحَدُهُمَا: فَكَانَ لا يَسْتَتِرُ مِنْ الْبَوْلِ، وَأَمَّا الآخَرُ: فَكَانَ يَمْشِي بِالنَّمِيمَةِ. فَأَخَذَ جَرِيدَةً رَطْبَةً، فَشَقَّهَا نِصْفَيْنِ، فَغَرَزَ فِي كُلِّ قَبْرٍ وَاحِدَةً، فَقَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ، لِمَ فَعَلْتَ هَذَا؟ قَالَ: لَعَلَّهُ يُخَفَّفُ عَنْهُمَا مَا لَمْ  يَيْبَسَا)).

16. Transmetohet nga Abdullah ibën Abasi (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) se ka thënë: I Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) kaloi pranë dy varreve dhe tha: “Këta të dy janë duke u dënuar tani, dhe jo për ndonjë gjë të madhe; njëri prej tyre nuk ruhej nga urina e tij, ndërsa tjetri ecte lartë e poshtë me thashetheme.” Pastaj mori një degë palme, e ndau më dysh dhe nguli nga një pjesë mbi çdo varr. Njerëzit thanë: “O i Dërguari i Allahut! Përse e bëre këtë?” “Se ndoshta u lehtësohet atyre dënimi deri sa këto të thahen.”[22]

 

بابُ السواكِ

Temë për misvakun

 

17 – عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه عَنْ النَّبِيِّ r قَالَ: ((لَوْلا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلاةٍ)).

17. Transmetohet nga Ebi Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) se i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) ka thënë: “Sikur të mos e rëndoja popullin tim, do t’i urdhëroja ata të përdornin misvak (për pastrimin e dhëmbëve) në çdo namaz (para fillimit të çdo namazi).”[23]

18 – عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ رضي الله عنهما قَالَ: ((كَانَ رَسُولُ اللَّهِ r إذَا قَامَ مِنْ اللَّيْلِ يَشُوصُ فَاهُ بِالسِّوَاكِ)).

18. Transmetohet nga Hudhjefe ibën el Jeman (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) se ka thënë: “Kur i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) ngrihej natën, ai e pastronte gojën e tij me misvak.”[24]

19 – عَنْ عَائِشَةَ رضي الله عنها قَالَتْ: (( دَخَلَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رضي الله عنه عَلَى النَّبِيِّ r وَأَنَا مُسْنِدَتُهُ إلَى صَدْرِي، وَمَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ سِوَاكٌ رَطْبٌ يَسْتَنُّ بِهِ فَأَبَدَّهُ رَسُولُ اللَّهِ r بَصَرَهُ. فَأَخَذْتُ السِّوَاكَ فَقَضَمْتُهُ، فَطَيَّبْتُهُ، ثُمَّ دَفَعْتُهُ إلَى النَّبِيِّ r فَاسْتَنَّ بِهِ فَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ r اسْتَنَّ اسْتِنَانًا أَحْسَنَ مِنْهُ، فَمَا عَدَا أَنْ فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ r: رَفَعَ يَدَهُ – أَوْ إصْبَعَهُ – ثُمَّ قَالَ: فِي الرَّفِيقِ الأَعْلَى – ثَلاثاً – ثُمَّ قَضَى. وَكَانَتْ تَقُولُ: مَاتَ بَيْنَ حَاقِنَتِي وَذَاقِنَتِي)).

19. Transmetohet nga Aisha (Allahu qoftë i kënaqur prej saj!) se ajo ka thënë: “Abdurrahman ibën Ebi Bekër es Sidik (vëllai i saj) hyri tek i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) i cili ishte mbështetur mbi gjoksin tim dhe në dorë kishte një misvak të njomë me të cilin pastronte dhëmbët. I Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) ia nguli sytë misvakut dhe unë ia mora atij, e breva me dhëmbë, e parfumosa dhe ia dhashë të Dërguarit të Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) dhe ai (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) i pastroi dhëmbët me të, me një të pastruar të cilin nuk e kisha parë më parë prej tij. Pasi mbaroi së pastruari dhëmbët me misvak, i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!)  ngriti dorën -apo gishtin e tij)-, pastaj tha: “Tek Shoqëruesi më i Lartë! (Tek Allahu, apo tek shoqëruesit e tij në xhenet). Këtë e tha tri herë, pastaj shkoi për tek Ai. Aisha thoshte: “Ai (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!)  ndërroi jetë duke qenë ndërmjet barkut dhe gushës sime.”

وَفِي لَفْظٍ: ((فَرَأَيْتُهُ يَنْظُرُ إلَيْهِ، وَعَرَفْتُ أَنَّهُ يُحِبُّ السِّوَاكَ فَقُلْتُ: آخُذُهُ لَكَ؟ فَأَشَارَ بِرَأْسِهِ: أَنْ نَعَمْ)).

Në një transmetim tjetër thuhet: “E pashë atë të shihte tek misvaku dhe e kuptova që ai donte të pastronte gojën me të, ndaj i thashë: A e do të ta marr? Ai (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) bëri me shenjë me kokën e tij, për të thënë që “Po”.[25]

هَذَا لَفْظُ الْبُخَارِيِّ وَلِمُسْلِمٍ نَحْوُهُ.

Ky është teksti i Buhariut, ndërsa Muslimi e transmeton të ngjashëm me të.

عَنْ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ t قَالَ: ((أَتَيْتُ النَّبِيَّ r وَهُوَ يَسْتَاكُ بِسِوَاكٍ رَطْبٍ، قَالَ: وَطَرَفُ السِّوَاكِ عَلَى لِسَانِهِ، وَهُوَ يَقُولُ: أُعْ! أُعْ! وَالسِّوَاكُ فِي فِيهِ، كَأَنَّهُ يَتَهَوَّعُ)).

Ndërsa nga Ebu Musa el Eshari (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) transmetohet se ai ka thënë: “Shkova tek i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!), i cili po pastronte gojën me një misvak të njomë.  Thotë: Njëri cep i misvakut ishte mbi gjuhën e tij, ndërsa ai thoshte: Uë! Uë! Me misvak në gojë, sikur donte të villte.”[26]

بابُ المسحِ على الخفينِ

Tema

Mes’hi mbi meste[27]

 

20 – عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ t قَالَ: ((كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ r فِي سَفَرٍ، فَأَهْوَيْتُ لأَنْزِعَ خُفَّيْهِ، فَقَالَ: دَعْهُمَا، فَإِنِّي أَدْخَلْتُهُمَا طَاهِرَتَيْنِ، فَمَسَحَ عَلَيْهِمَا)).

20. Transmetohet nga el Mugira ibën Shubeh (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) se ai ka thënë: “Isha me të Dërguarin e Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!)  në një udhëtim dhe unë u ula t’i hiqja shoshonet (apo këpucët a çizmet), por ai më tha: Lëri ato, se unë i kam veshur duke qenë se kisha abdes. Dhe u dha mes’h atyre.”[28]

 21- عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ رضيَ اللهُ عنهما قَالَ: ((كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ r فَبَالَ، وَتَوَضَّأَ، وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ)). 

21. Transmetohet nga Hudhejfe ibën el Jeman (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) se ka thënë: “Isha me të Dërguarin e Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) dhe Ai (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) urinoi, pastaj mori abdes dhe i dha mes’h këpucëve të tij.”[29] Ky hadith është marrë i shkurtuar.

بابٌ في المذيِ وغيرِهِ

Tema

Medhiu[30] e të tjera

22- عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ t قَالَ: (( كُنْتُ رَجُلاً مَذَّاءً، فَاسْتَحْيَيْتُ أَنْ أَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ r لِمَكَانِ ابْنَتِهِ مِنِّي، فَأَمَرْتُ الْمِقْدَادَ بْنَ الأَسْوَدِ فَسَأَلَهُ، فَقَالَ: يَغْسِلُ ذَكَرَهُ، وَيَتَوَضَّأُ)).

22. Transmetohet nga Ali ibën Ebi Talib (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) se ai ka thënë: “Isha një burrë që më dilte shumë medhij dhe më vinte turp të pyesja të Dërguarin e Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!)  për shkak të vendit të vajzës së tij tek unë (ngase ishte e shoqja e tij), kështu që i thashë Mikdad ibën el Esved, që ta pyeste ai. I Dërguari (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!)  i tha atij: “Të lajë organin e tij dhe të marrë abdes.”[31]

وَلِلْبُخَارِيِّ: ((اغْسِلْ ذَكَرَكَ وَتَوَضَّأْ))

 

Në një transmetim tjetër të Buhariut thuhet: “Laje organin tënd dhe merr abdes.”

وَلِمُسْلِمٍ: ((تَوَضَّأْ وَانْضَحْ فَرْجَكَ)).

Ndërsa në një transmetim tjetër të Muslimit thuhet: “Merr abdes dhe spërkit me ujë organin tënd.”

23- عَنْ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ بْنِ عَاصِمٍ الْمَازِنِيِّ t قَالَ: ((شُكِيَ إلَى النَّبِيِّ r الرَّجُلُ يُخَيَّلُ إلَيْهِ أَنَّهُ يَجِدُ الشَّيْءَ فِي الصَّلاةِ، فَقَالَ: لا يَنْصَرِفُ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتاً، أَوْ يَجِدَ رِيحاً)).

23. Transmetohet nga Abad ibën Temim; nga Abdullah ibën Zejd Asim el Mazini (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) se ai ka thënë: “Dikush iu ankua të Dërguarit të Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!)  për atë që i bëhet sikur ndjen diçka (në bark) kur është duke u falur, dhe ai (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!)  tha: “Të mos ngrihet (dalë) nga namazi deri sa të dëgjojë zë, ose të ndjejë erë.”[32]

24- عَنْ أُمِّ قَيْسِ بِنْتِ مِحْصَنٍ الأَسَدِيَّةِ: ((أَنَّهَا أَتَتْ بِابْنٍ لَهَا صَغِيرٍ، لَمْ يَأْكُلِ الطَّعَامَ إلَى رَسُولِ اللَّهِ r فَأَجْلَسَهُ فِي حِجْرِهِ، فَبَالَ عَلَى ثَوْبِهِ، فَدَعَا بِمَاءٍ فَنَضَحَهُ عَلَى ثَوْبِهِ، وَلَمْ  يَغْسِلْهُ)).

24. Transmetohet nga Umu Kajs bintu Mihsan el Esedije, se ajo erdhi tek i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!)  bashkë me një fëmijë të vogël të saj, i cili ende nuk kishte filluar të hante. “Ai (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) e uli fëmijën në prehërin e tij dhe ai urinoi mbi rroben e tij. Atëherë i Dërguari (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) kërkoi ujë dhe spërkiti me të rroben e urinuar, dhe nuk e lau atë.”[33]

25- وَعَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رضي الله عنها: ((أَنَّ النَّبِيَّ r أُتِيَ بِصَبِيٍّ، فَبَالَ عَلَى ثَوْبِهِ، فَدَعَا بِمَاءٍ، فَأَتْبَعَهُ إيَّاهُ))

25. Transmetohet nga Aisha, nëna e besimtarëve (Allahu qoftë i kënaqur prej saj!) se: “Të Dërguarit (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!)  i sollën një fëmijë dhe ai urinoi në rroben e tij. Ai (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!)  kërkoi ujë dhe ia hodhi asaj (vendit të urinës).

وَلِمُسْلِمٍ: ((فَأَتْبَعَهُ بَوْلَهُ، وَلَمْ يَغْسِلْهُ)).

Në një transmetim tjetër të Muslimit thuhet: “Ia hodhi atë urinës së tij dhe nuk e lau (rroben).[34]

26- عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ t قَالَ: (( جَاءَ أَعْرَابِيٌّ، فَبَالَ فِي طَائِفَةِ الْمَسْجِدِ، فَزَجَرَهُ النَّاسُ، فَنَهَاهُمُ النَّبِيُّ r فَلَمَّا قَضَى بَوْلَهُ أَمَرَ النَّبِيُّ r بِذَنُوبٍ مِنْ مَاءٍ، فَأُهْرِيقَ عَلَيْهِ)).

26. Transmetohet nga Enes ibën Maliku (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) se ai ka thënë: “Një beduin hyri dhe urinoi në një cep të xhamisë. Njerëzit iu vërshuan ta ndëshkonin, por i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) i ndaloi ata dhe kur ai mbaroi së urinuari, i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) urdhëroi të sillnin një kovë ujë, të cilën ia hodhën mbi të (vendin ku urinoi).”[35]

27 – عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ t قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ r يَقُولُ: ((الْفِطْرَةُ خَمْسٌ: الْخِتَانُ، وَالاسْتِحْدَادُ، وَقَصُّ الشَّارِبِ، وَتَقْلِيمُ الأَظْفَارِ، وَنَتْفُ الإِبِطِ)).

27. Transmetohet nga ebi Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) se ka thënë: Kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) të thotë: “Natyrshmëria (fitra) është në pesë gjëra: Në të bërit synet, heqjen e qimeve nga vendet e turpshme, shkurtimin e mustaqeve, prerjen e thonjëve dhe në shkuljen e qimeve të sqetullave.”[36]

 

 

بابُ الجنابةِ

Tema: Xhenabeti[37]

28- عنْ أَبي هُرَيْرَةَ t: ((أَنَّ النَّبِيَّ r لَقِيَهُ في بعْضِ طُرُقِ المدينَةِ وهو جُنُبٌ، قالَ: فَانْخَنَسْتُ مِنْهُ، فَذَهَبْتُ فَاغْتَسَلْتُ ثُمَّ جِئْتُ، فقَالَ: أَيْنَ كُنْتَ ياأَبا هُرَيْرَةَ؟ قَالَ: كُنْتُ جُنُبَاً فَكَرِهْتُ أَنْ أُجالِسَكَ على غَيْرِ طَهارَةٍ، فَقَالَ: سُبْحانَ اللهِ، إِنَّ المُؤْمِنَ لايَنْجُسُ)).

28. Transmetohet nga Ebi Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) se: “Ai u ndesh me të Dërguarin e Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!)  në një nga rrugicat e Medines, duke qenë se ky ishte xhunub.Thotë: U fsheha prej tij (apo ndërrova rrugë) dhe shkova të lahem, pastaj erdha dhe ai (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) më tha: -Ku shkove, o Ebu Hurejra?  -Isha xhunub, -tha ai, dhe nuk doja të ulesha me ty duke qenë i papastër. -SubhanAllah! -tha ai (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!). -Besimtari nuk bëhet i papastër (i pisët).”[38]

29 – عَنْ عَائِشَةَ رضي الله عنها قَالَتْ: ((كَانَ النَّبِيُّ r إذَا اغْتَسَلَ مِنَ الْجَنَابَةِ غَسَلَ يَدَيْهِ، ثُمَّ تَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلاةِ، ثُمَّ اغْتَسَلَ، ثُمَّ يُخَلِّلُ بِيَدَيْهِ شَعْرَهُ، حَتَّى إذَا ظَنَّ أَنَّهُ قَدْ أَرْوَى بَشَرَتَهُ، أَفَاضَ عَلَيْهِ الْمَاءَ ثَلاثَ مَرَّاتٍ، ثُمَّ غَسَلَ سَائِرَ جَسَدِهِ، وَكَانَتْ تَقُولُ: كُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ r مِنْ إنَاءٍ وَاحِدٍ، نَغْتَرِفُ مِنْهُ جَمِيعاً)).

29. Transmetohet nga Aisha (Allahu qoftë i kënaqur prej saj!) se ajo ka thënë: “Kur i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) lahej nga xhenabeti, ai lante duart, pastaj merrte abdes si për namaz, pastaj lahej; i fërkonte flokët me duart e tij saqë dukej sikur e ripte lëkurën dhe hidhte ujë mbi kokë tre herë, pastaj lante të gjithë trupin.”

Ajo thoshte: “Unë dhe i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!)  laheshin prej të njëjtës enë, nga e cila merrnim ujë që të dy.”[39]

30 – عَنْ مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ رضي الله عنها زَوْجِ النَّبِيِّ r – أَنَّهَا قَالَتْ: ((وَضَعْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ r وَضُوءَ الْجَنَابَةِ، فَأَكْفَأَ بِيَمِينِهِ عَلَى يَسَارِهِ مَرَّتَيْنِ – أَوْ ثَلاثاً – ثُمَّ غَسَلَ فَرْجَهُ، ثُمَّ ضَرَبَ يَدَهُ بِالأَرْضِ، أَوْ الْحَائِطِ، مَرَّتَيْنِ – أَوْ ثَلاثاً – ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ، وَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ، ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى رَأْسِهِ الْمَاءَ، ثُمَّ غَسَلَ جَسَدَهُ، ثُمَّ تَنَحَّى، فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ، فَأَتَيْتُهُ بِخِرْقَةٍ فَلَمْ يُرِدْهَا، فَجَعَلَ يَنْفُضُ الْمَاءَ بِيَدِهِ)).

30. Transmetohet nga Mejmune bintu el Harith, bashkëshorte e të Dërguarit të Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) se ajo ka thënë: “I përgatita të Dërguarit të Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) enën me ujë për t’u larë nga xhenabeti. Ai hodhi ujë me dorën e djathtë mbi të majtën dy apo tri herë, pastaj lau organin e tij. Pastaj përplasi (fërkoi) dorën në tokë apo në mur, dy apo tri herë, pastaj shplau gojën dhe hundën, pastaj lau fytyrën dhe krahët, pastaj hodhi ujë mbi kokë , pastaj lau trupin. Pastaj u largua nga vendi ku u la dhe lau këmbët. Atëherë unë i solla një rrobe (për t’u fshirë – tharë) por ai nuk e deshi atë, dhe filloi ta fshinte ujin nga trupi me dorën e tij.”[40]

31 – عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ: أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ t قَالَ: ((يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَيَرْقُدُ أَحَدُنَا وَهُوَ جُنُبٌ؟ قَالَ: نَعَمْ، إذَا تَوَضَّأَ أَحَدُكُمْ فَلْيَرْقُدْ)).

31. Transmetohet nga Abdullah ibën Umer se Umer ibën el Hatab ka thënë: “O i Dërguari i Allahut! A mund të flejë dikush prej nesh, kur ai është xhunub (apo duhet të lahet patjetër)? Po, -tha ai (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!), -në qoftë se merr abdes, atëherë të flerë.”[41]

32 – عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ رضي الله عنها – زَوْجِ النَّبِيِّ r – قَالَتْ: ((جَاءَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ امْرَأَةُ أَبِي طَلْحَةَ – إلَى رَسُولِ اللَّهِ r فَقَالَتْ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، إنَّ اللَّهَ لا يَسْتَحْيِي مِنْ الْحَقِّ، فَهَلْ عَلَى الْمَرْأَةِ مِنْ غُسْلٍ إذَا هِيَ احْتَلَمَتْ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ: نَعَمْ، إذَا رَأَتِ الْمَاءَ)).

32. Transmetohet nga Umu Seleme, bashkëshortja e të Dërguarit (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) se ajo ka thënë: “Umu Sulejmi, bashkëshortja e Ebu Talhës erdhi tek i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) dhe i tha: O i Dërguari i Allahut! Allahu nuk ka turp nga e vërteta. -A duhet të marrë gusël (të lahet) gruaja, nëse ajo sheh ëndërr (sikur kryen marrëdhënie intime)? Po, -tha i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!), – në qoftë se sheh lëngun (t’i ketë dalë).”[42]

33 – عَنْ عَائِشَةَ رضي الله عنها قَالَتْ: ((كُنْت أَغْسِلُ الْجَنَابَةَ مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ r فَيَخْرُجُ إلَى الصَّلاةِ، وَإِنَّ بُقَعَ الْمَاءِ فِي ثَوْبِهِ)).

33. Transmetohet nga Aisha (Allahu qoftë i kënaqur prej saj!) se ajo ka thënë: “Unë laja gjurmët e xhenabetit nga rrobja e të Dërguarit të Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) dhe ai dilte në namaz me njollat e ujit në rroben e tij.”[43]

وَفِي لَفْظٍ لِمُسْلِمٍ: ((لَقَدْ كُنْتُ أَفْرُكُهُ مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ r فَرْكاً، فَيُصَلِّي فِيهِ)).

Në një transmetim tjetër të Muslimit thuhet: “Unë e gërvishja atë nga rrobja e të Dërguarit të Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) dhe pastaj ai falej me atë rrobe.”[44]

34 عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ t أَنَّ النَّبِيَّ r قَالَ: ((إذَا جَلَسَ بَيْنَ شُعَبِهَا الأَرْبَعِ، ثُمَّ جَهَدَهَا، فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ)).

34. Transmetohet nga Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) se i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) ka thënë: “Në qoftë se ulet ndërmjet katër gjymtyrëve të saj, pastaj e shtrëngon atë (kryen marrëdhënie), atëherë gusli (larja e trupit) është bërë i detyrueshëm.”

وَفِي لَفْظٍ: (( وَإِنْ لَمْ يُنْزِلْ)).

Në një transmetim tjetër thuhet: “Edhe nëse nuk e nxjerë spermën.”[45]

35 – عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رضي اللهُ عنهم: ((أَنَّهُ كَانَ هُوَ وَأَبُوهُ عِنْدَ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، وَعِنْدَهُ قَوْمٌ، فَسَأَلُوهُ عَنْ الْغُسْلِ؟ فَقَالَ: صَاعٌ يَكْفِيكَ، فَقَالَ رَجُلٌ: مَا يَكْفِينِي، فَقَالَ جَابِرٌ: كَانَ يَكْفِي مَنْ هُوَ أَوْفَى مِنْك شَعَرَاً، وَخَيْراً مِنْكَ – يُرِيدُ رَسُولَ اللَّهِ r – ثُمَّ أَمَّنَا فِي ثَوْبٍ)).

35. Transmetohet nga Ebi Xheafer Muhamed ibën Ali ibën el Husejn ibën Ali ibën Ebi Talib (Allahu qoftë i kënaqur prej tyre!) se: “Ai dhe babai i tij ishin tek Xhabir ibën Abdullah, tek i cili gjendeshin edhe disa njerëz të tjerë. Këta e pyetën atë për guslin dhe ai tha: -Një tas ujë të mjafton. Një burrë tha: -Mua nuk më mjafton. -Kjo i ka mjaftuar atij i cili i ka pasur flokët më të dendura se ty dhe ka qenë më i mirë se ty, -tha Xhabiri, duke pasur për qëllim të Dërguarin e Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!), – pastaj na priu (i Dërguari) në namaz i veshur me një rrobe të vetme.”[46]   et e

 

 

وَفِي لَفْظٍ: ((كَانَ رَسُولُ اللَّهِ r يُفْرِغُ الْمَاءَ عَلَى رَأْسِهِ  ثَلاثاً)).

 

Në një transmetim tjetër thuhet: “I Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) hidhte tre herë ujë mbi kokë (kur lahej).”[47]

 

بابُ التَّيَمُّمِ

Temë për tejemumin

36 – عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ t: ((أَنَّ رَسُولَ اللهِ r رَأَى رَجُلاً مُعْتَزلاً، لَمْ يُصَلِّ فِي الْقَوْمِ؟ فَقَالَ: يَا فُلانُ، مَا مَنَعَكَ أَنْ تُصَلِّيَ فِي الْقَوْمِ؟ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَابَتْنِي جَنَابَةٌ، وَلا مَاءَ، فَقَالَ: عَلَيْك بِالصَّعِيدِ، فَإِنَّهُ يَكْفِيَكَ)).

36. Transmetohet nga Imran ibën Husajn (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) se: “I Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) pa një burrë të veçuar i cili nuk u fal me njerëzit, dhe i tha: -O filan! Ç’të pengoi të faleshe me njerëzit? -O i Dërguari i Allahut! Unë isha xhunub, -tha ai, dhe nuk kishte ujë (që të lahesha). -Atëherë mësy vendin (dheun) e ngritur nga toka (merr tejemum), sepse ai të mjafton.”[48]

37 – عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ رضي الله عنهما قَالَ: ((بَعَثَنِي النَّبِيُّ r فِي حَاجَةٍ، فَأَجْنَبْتُ، فَلَمْ أَجِدِ الْمَاءَ، فَتَمَرَّغْتُ فِي الصَّعِيدِ، كَمَا تَمَرَّغُ الدَّابَّةُ، ثُمَّ أَتَيْتُ النَّبِيَّ r فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ، فَقَالَ: إنَّمَا يَكْفِيَكَ أَنْ تَقُولَ بِيَدَيْكَ هَكَذَا – ثُمَّ ضَرَبَ بِيَدَيْهِ الأَرْضَ ضَرْبَةً وَاحِدَةً، ثُمَّ مَسَحَ الشِّمَالَ عَلَى الْيَمِينِ، وَظَاهِرَ كَفَّيْهِ وَوَجْهَهُ)). 

37. Transmetohet nga Amar ibën Jasir (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) se ai ka thënë: “I Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!)  më dërgoi për një detyrë. Unë u bëra xhunub (gjatë rrugës, në gjumë) dhe nuk gjeta ujë të lahesha, kështu që unë u zhgërryta në sipërfaqen e dheut, ashtu siç zhgërryet kafsha. Pastaj shkova tek i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) dhe ia përmenda këtë, ndërsa ai tha: “Të mjaftonte të veproje kështu me dy duart e tua, dhe goditi tokën me të dyja duart një herë, pastaj fshiu të majtën mbi të djathtën, fërkoi dy duart nga ana e sipërme e tyre (jo nga pëllëmba) dhe fytyrën e tij.”[49]

38 – عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رضي الله عنهما: أَنَّ النَّبِيَّ r قَالَ: ((أُعْطِيتُ خَمْساً، لَمْ يُعْطَهُنَّ أَحَدٌ مِنْ الأَنْبِيَاءِ قَبْلِي: نُصِرْتُ بِالرُّعْبِ مَسِيرَةَ شَهْرٍ، وَجُعِلَتْ لِي الأَرْضُ مَسْجِدًا وَطَهُورًا، فَأَيُّمَا رَجُلٌ مِنْ أُمَّتِي أَدْرَكَتْهُ الصَّلاةُ فَلْيُصَلِّ، وَأُحِلَّتْ لِي الْمَغَانِمُ، وَلَمْ تَحِلَّ لأَحَدٍ قَبْلِي، وَأُعْطِيتُ الشَّفَاعَةَ، وَكَانَ النَّبِيُّ يُبْعَثُ إلَى قَوْمِهِ خَاصَّةً، وَبُعِثْتُ إلَى النَّاسِ عَامَّةً)).

38. Transmetohet nga Xhabir ibën Abdullah (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) se i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!)  ka thënë: “Më janë dhënë pesë gjëra të cilat nuk i janë dhënë asnjë pejgamberi para meje; më është favorizuar frika që në distancën prej një muaji (ecje), toka është bërë për mua faltore dhe pastrim, kështu që çdokënd prej popullit tim të cilin e zë namazi, të falet (aty ku e zë). Më është lejuar mua plaçka e luftës dhe nuk i është lejuar asnjë pejgamberi para meje. Më është dhënë ndërmjetësimi dhe çdo pejgamber dërgohej tek populli i tij, posaçërisht, ndërsa unë jam dërguar tek i gjithë njerëzimi në përgjithësi.”[50]

 

 

بابُ الحيضِ

Tema

Menstruacionet

39- عَنْ عَائِشَةَ رضي الله عنها: ((أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ أَبِي حُبَيْشٍ: سَأَلَتِ النَّبِيَّ r فَقَالَتْ: إنِّي أُسْتَحَاضُ فَلا أَطْهُرُ، أَفَأَدَعُ الصَّلاةَ؟ قَالَ: لا، إنَّ ذَلِكَ عِرْقٌ، وَلَكِنْ دَعِي الصَّلاةَ قَدْرَ الأَيَّامِ الَّتِي كُنْتِ تَحِيضِينَ فِيهَا، ثُمَّ اغْتَسِلِي وَصَلِّي)).

39. Transmetohet nga Aisha (Allahu qoftë i kënaqur prej saj!) se Fatime bintu Ebi Hubejsh pyeti të Dërguarin e Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!)  dhe i tha: “Mua vazhdon të më dalë istihada (dalje gjaku pas menstruacioneve, sëmundja e ishias tek gratë) dhe nuk pastrohem (nga gjaku pas periodave). -A ta lë namazin?

-Jo, -tha ai (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!), -sepse kjo është sëmundja e ishias (dhe nuk është prej menstruacioneve). Por ti mos u fal për aq ditë sa i ka pasur periodat normale, pastaj lahu dhe fale namazin.”

وَفِي رِوَايَةٍ (( وَلَيْسَتْ بِالْحَيْضَةِ , فَإِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ : فَاتْرُكِي الصَّلاةَ فِيهَا , فَإِذَا ذَهَبَ قَدْرُهَا فَاغْسِلِي عَنْك الدَّمَ وَصَلِّي ))

Në një transmetim tjetër thuhet: “Dhe nuk është prej menstruacioneve. Kur të vijnë menstruacionet, ti mos u fal në atë kohë dhe kur të kalojë koha e tyre e rregullt (që ke pasur më parë), atëherë laje gjakun (la trupin) dhe fale namazin.”[51]

40 – عَنْ عَائِشَةَ رضي الله عنها: ((أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ اُسْتُحِيضَتْ سَبْعَ سِنِينَ، فَسَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ r عَنْ ذَلِكَ؟ فَأَمَرَهَا أَنْ تَغْتَسِلَ، قَالَتْ: فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلاةٍ)).

40. Transmetohet nga Aisha (Allahu qoftë i kënaqur prej saj!) se: “Umu Habibe ndenji e sëmurë me istihada (ishia) për shtatë vjetë. Ajo pyeti të Dërguarin e Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) për këtë dhe ai e urdhëroi që të lahej. Thotë: “Dhe ajo lahej për çdo namaz.”[52]

 41– عَنْ عَائِشَةَ رضي الله عنها قَالَتْ: ((كُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ r مِنْ إنَاءٍ وَاحِدٍ، كِلانا جُنُبٌ. وَكَانَ يَأْمُرُنِي فَأَتَّزِرُ، فَيُبَاشِرُنِي وَأَنَا حَائِضٌ. وَكَانَ يُخْرِجُ رَأْسَهُ إلَيَّ، وَهُوَ مُعْتَكِفٌ، فَأَغْسِلُهُ وَأَنَا حَائِضٌ)).

41. Transmetohet nga Aisha (Allahu qoftë i kënaqur prej saj!) se ajo ka thënë: “Unë dhe i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) laheshim të dy me ujin e të njëjtës enë, duke qenë se që të dy ishim xhunub. Ai më urdhëronte të vishja izar (rrobë nga mezi e poshtë) dhe më afrohej mua (lozte, dëfrente me mua) duke qenë se isha me perioda. Edhe kur ishte në itikaf (i mbyllyr në xhami), ai nxirte kokën dhe unë ia laja atë atij, duke qenë se isha me perioda.”[53]

42 – عَنْ عَائِشَةَ رضي الله عنها قَالَتْ: ((كَانَ رَسُولُ اللَّهِ r يَتَّكِئُ فِي حِجْرِي، فَيَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَأَنَا حَائِضٌ)).

42. Transmetohet nga Aisha (Allahu qoftë i kënaqur prej saj!) se ajo ka thënë: “I Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) mbështetej në prehërin tim dhe lexonte Kuran, duke qenë se unë isha me perioda.”[54]

43 – عَنْ مُعَاذَةَ قَالَتْ: ((سَأَلْتُ عَائِشَةَ رضي الله عنها فَقَلتُ: مَا بَالُ الْحَائِضِ تَقْضِي الصَّوْمَ، وَلا تَقْضِي الصَّلاةَ؟ فَقَالَتْ: أَحَرُورِيَّةٌ أَنْتِ؟ فَقُلْتُ: لَسْتُ بِحَرُورِيَّةٍ، وَلَكِنِّي أَسْأَلُ. فَقَالَتْ: كَانَ يُصِيبُنَا ذَلِكَ، فَنُؤَمَّرُ بِقَضَاءِ الصَّوْمِ، وَلا نُؤَمَّرُ بِقَضَاءِ الصَّلاةِ)).

43. Transmetohet nga Muadhe se ajo ka thënë: “Pyeta Aishen: -Si është puna me gruan me perioda, që agjërimin e kompenson më pas, ndërsa namazin nuk e kompenson? Ajo tha: A harurije[55] je ti? -Jo, nuk jam harurije, por po pyes ashtu thjeshtë. -Edhe ne na ndodhte kjo gjë në kohën e të Dërguarit të Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) dhe urdhëroheshim të kompensonim agjërimin, e nuk urdhëroheshim të kompensonim namazin.”[56]

*

*           *


[1] E transmeton Buhariu (1, 54, 2529, 3898, 5070, 6689, 6953), Muslimi (1907), Ahmedi (1/168), Ebu Daudi (2201), Tirmidhiu (1647), En Nesai (1/59-60), Ibën Maxheh (4227), etj.

Imam Neveviu thotë:”Muslimanët kanë rënë dakord në mënyrë unanime për madhështinë e këtij hadithi dhe numrin e madh të dobive të nxjerra nga ai. Imam Shafiu e të tjerë, kanë thënë: Ky hadith është një e treta e dijes.”

Ndërsa shejh Izudin ibën Abduselam thotë: “Pjesa e parë e këtij hadithi tregon se cilat janë veprat e konsideruara në Islam, ndërsa pjesa e dytë tregon rrjedhojat e tyre.”

[2] E transmeton Buhariu (2954), Muslimi (225), Tirmidhiu (76) dhe Ebu Daudi (60).

[3] E ka nxjerë Buhbariu (163, 165), Muslimi (241, 242, 240), Ahmedi (9/24570) dhe En Nesai (1/77-78).

[4] E transmeton Buhariu (162) dhe Muslimi (278).

[5] E ka nxjerë Muslimi (21/237).

[6] E ka nxjerë Buhariu (239), por me fjalën “në të“, në vend të “prej tij“, Muslimi (282), Ahmedi (2/265), En Nesai (1/49), Ebu Daudi (69), etj.

[7] E ka nxjerë Muslimi (283).

[8] E ka nxjerë Buhariu (172), Muslimi (91/229), Ahmedi, etj.

[9] E transmeton Buhariu (164, 159, 160, 1934, 6433), Muslimi (226), Ebu Daudi (106, 107 -110), Nesai (1/64-65).

[10] E transmeton Buhariu (199, 191, 192, 186, 185, 197), Muslimi (235, 236), Maliku (32), Ebu Daudi (118), Tirmidhiu (35, 47) dhe Nesai (1/71, 72).

[11] E transmeton Muslimi (235).

[12] E transmeton Buhariu (197).

[13] E transmeton Ahmedi në “Musned” (6/188), Buhariu (168), Muslimi (268), etj.

[14] E transmeton Buhariu (136), Muslimi (35/246), Amedi (2/334, 362, 400, 523).

[15] E transmeton Muslimi në burimin e përmendur më sipër.

[16] E transmeton Muslimi (250).

[17] E transmeton Buhariu (142), Muslimi (375), Ahmedi, etj.

[18] E transmeton Buhariu (394), Muslimi (264), Ebu Daudi (9), etj. Tërheqim vëmendjen këtu, se qëllimi është që të mos kthehesh nga Kibla dhe as t’i kthesh shpinën asaj kur kryen nevojat personale, ndërsa përmendja e lindjes dhe perëndimit në hadith ka lidhje me Medinen, e cila e kishte drejtimin e Kiblës në jug, ndërsa ai që e ka drejtimin e Kiblës në lindje apo perëndim, duhet të kthehet nga jugu apo veriu. (Sh.p).

[19] E transmeton Buhariu (148), Muslimi (266), Tirmidhiu, etj.

[20] E transmeton Buhariu (150), Muslimi (271), Ebu Daudi (43) dhe Nesai (1/42,43).

[21] E transmeton Buhariu (153), Muslimi (267), Ebu Daudi (31), Tirmidhiu (15), etj.

[22] E transmeton Buhariu (216), Muslimi (292), Ebu Daudi (20), Ibën Maxheh (247), etj.

[23] E transmeton Buhariu (887), Muslimi (252), Ahmedi, etj.

[24] E transmeton Buhariu (245), Muslimi (255), Ebu Daudi (55), etj.

[25] E transmeton Buhariu (4438) dhe Ahmedi (6/48, 49).

[26] E transmeton Buhariu (244), Muslimi (254), Ebu Daudi (49) dhe Nesai (1/9).

[27] Është për qëllim fshirja e mesteve, apo këpucëve, çorapeve etj, me dorë të lagur.

[28] E transmeton Buhariu (206), Muslimi (274/79, 80), etj.

[29] E transmeton Muslimi (273).

[30] Medhiu është një lëng i bardhë që ngjit, i cili del nga organi gjenital si pasojë e ngacmimit të epsheve.

[31] E transmeton Buhariu (269), Muslimi (303), etj.

[32] E transmeton Muslimi (361), Buhariu (137).

[33] E transmeton Buhariu (223), Muslimi (287), etj.

[34] E transmeton Buhariu (222) dhe Muslimi (286).

[35] E transmeton Buhariu (219), Muslimi (284, 285), etj.

[36] E transmeton Buhariu (5889), Muslimi (257), etj.

[37] Xhenabeti është gjendja pas kryerjes së marrëdhënieve seksuale, apo pas daljes së spermës në përgjithësi.

[38] E transmeton Buhariu (283), Muslimi (371), etj.

[39] E transmeton Buhariu (248), Muslimi (316), etj.

[40] E transmeton Buhariu (249), Muslimi (317), etj.

[41] E transmeton Buhariu (289), Muslimi (260), etj.

[42] E transmeton Buhariu (282), Muslimi (310, 311, 313), etj.

[43] E transmeton Buhariu (229), Muslimi (289), etj.

[44] E transmeton Muslimi (288), Tirmidhiu (116) dhe Nesai.

[45] E transmeton Buhariu (291), Muslimi (348), etj.

[46] E transmeton Buhariu (252) dhe Muslimi (329).

[47] E transmeton Buhariu (254) dhe Muslimi (327).

[48] E transmeton Buhariu (344) dhe Nesai (1/171).

[49] E transmeton Buhariu (338), Muslimi (368), etj.

[50] E transmeton Buhariu (335), Muslimi (521), etj.

[51] E transmeton Maliku në Muata (137) dhe nga ai e ka nxjerë Buhariu (228), Muslimi (333). E ka transmetuar gjithashtu Nesai (1/122), Ibën Maxheh (621) dhe Ahmedi në “Musned“.

[52] E transmeton Buhariu (306), Muslimi (334), etj.

[53] E transmeton Buhariu (299), Muslimi (293), etj.

[54] E transmeton Buhariu (297), Muslimi (301), etj.

[55] Harura është emër vendi nga i cili dolën havarixhët dhe u quajtën me emrin e vendit të tyre, harurij.

[56] E transmeton Buhariu (321), Muslimi (335), etj.

كتابُ الصلاةِ

KAPITULLI  I  NAMAZIT

Kapitulli i Namazit »