ARDHJA NE NDIHME NJERIUT TE TRISHTUAR

KUNDER INTRIGAVE TE DJALLIT TE MALLKUAR (3)

Autor: Ibën Kajjim el XHEUZIJE

Përktheu: Bledar ALBANI


Ndarja e kurave të sëmundjeve të zemrës në natyrale dhe fetare

Sëmundja e zemrës është dy llojesh:

1. Sëmundje nga e cila i godituri me të nuk ndjen dhimbje në cast, dhe kjo është sëmundja paraprirëse, si sëmundja e injorancës, sëmundja e dyshimeve e dilemave dhe sëmundja e epsheve e dëshirave.

Ky lloj i sëmundjes është më i rëndë prej dy llojeve të saj, por si rezultat i prishjes së zemrës, personi nuk e ndjen atë. Dhe sepse dehja e injorancës dhe e epshit është bërë pengesë mes tij dhe perceptimit të sëmundjes. Por sëmundja e tij është prezente tek ai dhe e ka goditur atë, megjithëse është e fshehur dhe personi nuk e sheh atë por angazhohet me gjëra të tjera.

Kjo sëmundje është më e rrezikshmja prej dy llojeve të saj dhe kurimi i saj gjendet tek të Dërguarit e Allahut dhe pasuesit e tyre, sepse ata janë doktorët e kësaj sëmundjeje.

2. Lloji i dytë është sëmundje e cila shkakton dhimbje në cast, si, shqetësimi, pikëllimi, inati, etj. Kjo sëmundje mund të kurohet me ilaçe natyrale, si eliminimi i shkaqeve të saj, apo kurimi me të kundërtën e shkaqeve të saj.

Kjo sepse zemrës mund t’i shkaktohet dhimbje me të njëjtat gjëra të cilat i shkaktojnë dhimbje edhe trupit dhe vuan me atë që vuan edhe trupi. Po kështu edhe trupi ndjen dhimbje të mëdha nga ato gjëra të cilat i shkaktojnë dhimbje zemrës, si dhe vuan me atë që vuan edhe zemra.

Domethënë, sëmundjet e zemrës të cilat kurohen me ilaçe natyrore, janë nga lloji i sëmundjeve të trupit. Kjo lloj sëmundjeje, e pa shoqëruar me sëmundje tjetër, mund të mos jetë shkak për vuajtjen dhe dënimin e personit të prekur nga ajo, pas vdekjes së tij.

Ndërsa sëmundjet e zemrës të cilat nuk mund të kurohen veçse me kura besimi e Hyjnore, ato sëmundje janë shkak për vuajtjen dhe dënimin e përjetshëm të personit të prekur nga ato, nëse ai nuk arrin ta kurojë atë me ilaçet sulmuese të tyre.

Nëse njeriu i përdor këto ilaçe, ai shërohet, dhe për këtë shkak thuhet: “Mjekoi inatin e tij.” Por nëse armiku i tij triumfon mbi të, kjo gjë e dëmton atë dhe i shkakton dhimbje atij, e nëse ky triumfon mbi të, zemra e tij shërohet. Allahu i Madhëruar thotë:

“قاتلوهم يعذبهم الله بأيديكم و يُخزِهم و يَنصركم عليهم و يشف صدور قوم مؤمنين و يُذهبْ غيظ قلوبهم و يتوب الله على من يشاء”

Luftojini ata, dhe Allahu do t’i ndëshkojë ata me duart tuaja dhe do t’i poshtërojë, që Allahu t’ju japë juve fitore mbi ta dhe të shërojë gjokset e popullit besimtar. Dhe të largojë inatin e zemrave të tyre (të besimtarëve), Allahu pranon pendimin e atij që do dhe Allahu është i Gjithëditur, më i Urti Gjithëgjykues.” [Et Teube: 14-15]

Inati i shkakton dhimbje zemrës dhe shërimi i saj është në kurimin e inatit të saj. Nëse personi e mjekon atë me hak dhe të vërtetë, ajo shërohet, e nëse e mjekon atë me padrejtësi dhe të kotë, ai i shton asaj sëmundjen duke menduar se po e shëron atë. Shembulli i kësaj është si ai që është prekur nga sëmundja e dashurisë dhe e mjekon atë duke kryer marrëdhënie të paligjshme me atë që është dashuruar. Kjo gjë i shton atij sëmundjen, madje i nxjerë sëmundje të tjera edhe më të rënda se sëmundja e dashurisë e epsheve, siç do ta shohim më pas, me Lejen e Allahut.

Po kështu edhe pikëllimi, shqetësimi dhe mërzia janë sëmundje për zemrën, ndërsa shërimi prej tyre bëhet me të kundërtën e tyre; me gaz e hare. E nëse kjo bëhet me hak dhe sipas të vërtetës, zemra shërohet, pastrohet dhe bëhet e shëndetshme. Ndërsa në të kundërt, nëse kjo bëhet me të kotë, jo sipas të vërtetës, sëmundja e tij fshehet dhe mbulohet, e do të vazhdojë të qëndrojë, ndërsa dihet që sëmundja e vazhdueshme është sëmundja më e rëndë dhe më e rrezikshme.

Po kështu edhe injoranca është sëmundje e cila i shkakton dhimbje zemrës. Disa prej njerëzve e kurojnë këtë sëmundje duke mësuar dije e njohura të padobishme, duke menduar se me to ai është shëruar nga ssëmundja e tij, por në të vërtetë kjo ia shton edhe më shumë sëmundjen atij. Ai e preokupon zemrën me këto njohuri, duke mos e perceptuar dhimbjen e fshehur në zemrën e tij për shkak të injorancës së tij kundrejt njohurive të dobishme, të cilat janë kusht në shërimin dhe shëndetin e zemrës. I Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!), për ata të cilët dhanë opinion pa pasur dije dhe si rezultat, pyetësi ndërroi jetë, ka thënë: “E vranë, i vraftë Allahu! A nuk mund të pyesnin kur qe se nuk dinin? Vërtet që shërimi i vetëm i sëmundjes është të pyeturit.”[1]

Në këtë hadith, i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) e ka quajtur injorancën sëmundje, shërimi nga e cila arrihet duke pyetur ata që dinë.

Po kështu edhe ai që dyshon në diçka dhe është në dilemë për të, zemra e tij ndjen dhimbje deri sa ai të arrijë dijen e saktë, sigurinë e vendosmërinë. Përderisa kjo gjë (dyshimi) i shkakton atij nxehtësi e temperaturë, prej këtu i thuhet atij që ka arritur bindjen e plotë dhe sigurinë: “Atij i është bërë gjoksi akull dhe ai ka arritur të ftohtën e bindjes dhe vendosmërisë.”

Po kështu, me injorancë e humbje nga rruga e drejtë, zemra ngushtohet, ndërsa me dije e udhëzim, ajo zgjerohet. Allahu i Madhëruar thotë:

“فمن يرد الله أن يهديه يشرح صدره للإسلام و من يرد أن يضله يجعل صدره ضيقا حرجا كأنما يَصَعَدُ في السماء”

Atë që Allahu dëshiron ta udhëzojë, Ai ia hap atij gjoksin për Islamin, kurse atij që Ai dëshiron ta humbasë, ia mbyll dhe ia shtrëngon gjoksin sikur të jetë duke u ngjitur në qiell. [El Enam: 125].

Përmendja e sëmundjes së shtrëngimit e ngushtimit të gjoksit, shkaku dhe ilaçi i saj, do të vijnë më pas, me Lejen e Allahut të Madhëruar.

Qëllimi është se disa prej sëmundjeve të zemrës eliminohen me ilaçe natyrale, ndërsa disa të tjera nuk mund të shërohen veçse me kura besimi dhe Sheriati.

Zemra ka vdekje dhe jetë, sëmundje dhe shërim, gjë e cila është shumë herë më e madhe dhe më serioze se ato të trupit.

 

Jeta e zemrës dhe drita e saj janë esenca e çdo të mire në të,

ndërsa vdekja dhe errësira e saj janë esenca e çdo të keqeje

e çrregullimi në të

 

Esenca e çdo të mire dhe lumturia e robit, madje e çdo të gjalli që flet, është jeta e gjallëria e tij e plotë dhe drita e tij. Jeta dhe drita janë esenca e çdo të mire. Allahu i Lartësuar thotë:

“أو من كان ميتا فأحييناه و جعلنا له نورا يمشي به في الناس كمن مثله في الظلمات ليس بخارج منها”

A mos vallë është njësoj ai i cili ishte i vdekur (pa besim) dhe që Ne i dhamë atij jetë duke i vënë atij një dritë (besimin) me anë të së cilës ai të ecë mes njerëzve, me atë i cili është në errësirë, nga e cila kurrë nuk mund të dalë?! [El Enam: 122]. Këtu, Allahu ka bashkur mes dy esencave, jetës dhe dritës.

Kështu, jeta është fuqia e zemrës, dëgjimi dhe shikimi i saj, turpi dhe nderi, trimëria dhe durimi, e të gjitha moralet e larta, si dhe dashuria për të mirën dhe urrejtja e të keqes. Sa më shumë të forcohet jeta e saj, aq më shumë forcohen këto virtyte, e në të kundërt, nëse jeta e zemrës dobësohet, atëherë dobësohen edhe këto virtyte. Turpërimi nga veprat e shëmtuara është në varësi të jetës së zemrës në vetvete. Kështu, nëse zemrë së gjallë e të shëndoshë i paraqiten gjëra të shëmtuara, ajo largohet vetevetiu nga ato, i urren ato dhe nuk ia hedh aspak vështrimin atyre. Ndryshe nga zemra e vdekur, e cila nuk bën dallim mes të bukurës dhe të shëmtuarës, siç ka thënë edhe Abdullah ibën Mesudi (Allahu qoftë i kënaqur me të!): “Ai i cili nuk ka zemër që të njohë të mirën dhe të refuzojë të keqen, ai është i shkatërruar.”[2]

Po kështu edhe zemra e sëmurë nga epshet dhe dëshirat, për shkak të dobësisë së saj, ajo anon nga ato që i shfaqen asaj prej punëve të shëmtuara, në varësi me fuqinë e sëmundjes dhe dobësinë e saj.

E njëjta gjë është edhe me forcimin e dritës së zemrës dhe shkëlqimit të saj. Në këtë rast, zemrës i zbulohen përshkrimet e njohurive dhe të vërtetat e dijes ashtu siç janë në realitet. Kështu, kësaj zemre i qartësohet bukuria e të bukurës me dritën e saj dhe po kështu shëmtimi i të shëmtuarës.

Allahu i Madhëruar i ka përmendur këto dy esenca në disa vende, në Librin e Tij. Allahu i Madhëruar thotë:

“و كذلك أوحينا إليك روحا من أمرنا ما كنت تدري ما الكتاب و لا الإيمان و لكن جعلناه نورا نهدي به مَن نشاء مِن عبادنا و إنك لتهدي إلى صراط مستقيم”

Dhe kështu Ne të kemi shpallur ty shpirtin (Frymëzim e Mëshirë) nga Urdhëri e Vullneti ynë. Ti nuk e dije as ç’është Libri dhe as besimi, por Ne e kemi bërë atë (Kuranin) dritë, që Ne të udhëzojmë me anë të tij atë që Ne duam nga robët tanë. Dhe padyshim që ti (Muhamed) po udhëheq në Udhën e Drejtë. [Esh Shura: 52].

Këtu, Allahu i Madhëruar ka bashkuar mes shpirtit, me të cilin zemra fiton jetën, dhe dritës, me të cilën arrin ndriçimin dhe shkëlqimin.

Allahu i Madhëruar ka njoftuar gjithashtu se Libri i Tij, të cilin Ai ia ka shpallur të Dërguarit të Tij (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!), i përmban të dyja këto; ai është shpirt, me të cilin ngjallen zemrat dhe dritë, me të cilën ndriçohet e shkëlqen, siç thotë Allahu i Madhëruar:

“أو من كان ميتا فأحييناه و جعلنا له نورا يمشي به في الناس كمن مثله في الظلمات ليس بخارج منها”

A mos vallë është njësoj ai i cili ishte i vdekur (pa besim) dhe që Ne i dhamë atij jetë duke i vënë atij një dritë (besimin) me anë të së cilës ai të ecë mes njerëzve, me atë i cili është në errësirë, nga e cila kurrë nuk mund të dalë?! [El Enam: 122]. D.m.th: A mos vallë është njësoj ai i cili ka qenë mosbesimtar, me zemër të vdekur dhe i mbuluar nga errësira e injorancës, pastaj Ne e udhëzuam atë në Rrugën e Drejtë dhe e mundësuam që të besojë, e bëmë zemrën e tij të gjallë dhe me jetë pas vdekjes së saj, dhe të ndritur e me shkëlqim, pas errësirës së saj. Këtu, Allahu i Madhëruar e ka quajtur mosbesimtarin të vdekur, për shkak të devijimit të tij nga bindja ndaj Allahut, injorancës së tij nga njohja e Allahut dhe Teuhidit e Sheriatit të Tij, si dhe për shkak se ai ka lënë mënjanë marrjen e shkaqeve për arritjen e Kënaqësisë së Allahut dhe të punëve që  e shpienë atë në shpëtim e lumturi. Allahu e ka krahasuar këtë me të vdekurin i cili nuk i bën dobi as vetes së tij dhe as nuk largon ndonjë të keqe nga ajo. Këtë njeri, Allahu e ka udhëzuar në Islam dhe i ka dhënë jetë me të, kështu që ai filloi ta njohë atë që i bën dëm dhe atë që i bën dobi atij, dhe punon për shpëtimin e saj (vetes së tij) nga Zemërimi i Allahut të Madhëruar dhe dënimi i Tij. Ai e pa të vërtetën pasi ishte i verbër kundrejt saj, e njohu atë, pasi e injoronte atë, e pasoi atë pasi i kishte kthyer shpinën asaj dhe atij iu bë një dritë dhe shkëlqim me të cilin ai ndriçohet dhe ecën me të në mesin e njerëzve.

Për këtë shkak, Allahu i Madhëruar shpeshherë sjell dy shembujt e ujit dhe të zjarrit për Shpalljen dhe robët e Tij:

 E para (sjellja e tyre si shembull për Shpalljen e Tij): Shembull për këtë është Fjala e Allahut në suren Er Rad:

“أنزل من السماء ماء فسالت أودية بقدرها فاحتمل السيلُ زبدا رابيا و مما يوقدون عليه في النار ابتغاء حلية أو متاعٍ زبدٌ مثله كذلك يضرب الله الحق و الباطل فأما الزبد فيذهب جفاء و أما ما ينفع الناسَ فيمكث في الأرض كذلك يضرب الله الأمثال”

Ai lëshon ujë nga qielli dhe luginat rrjedhin sipas masës së tyre, ndërsa vërshimi mbart shkumën që del në sipërfaqe, si dhe nga ai (ari) të cilin ata (njerëzit) e nxehin në zjarr me qëllim që të bëjnë zbukurime ose enë, në të ka gjithashtu një shkumë të ngjashme. Kësisoj Allahu nxjerr në shesh të vërtetën nga e pavërteta. Pastaj shkuma kalon si ngjyrë mbi brigjet e lumit, ndërsa ajo që është për të mirën e njerëzve, mbetet në tokë. Kështu pra i sjell Allahu shembujt. [Er Rad: 17].

Këtu, Allahu i Madhëruar ka sjellë shembull për Shpalljen e Tij, ujin nga i cili vjen jetë, dhe zjarrin, i cili bën dritë dhe shkëlqim.

Allahu ka njoftuar gjithashtu se rrëketë e ujit rrjedhin sipas masës së luginës; një luginë e madhe mbart ujë të shumtë dhe një e vogël mbart ujë më pak. Po kështu edhe zemrat janë të ngjashme me luginat; një zemër e madhe mbart shumë dije dhe një tjetër e vogël, mbart aq dije sa masa e saj. Ndërsa atë që mbartin zemrat prej dyshimeve e epsheve për shkak të përzierjes së Shpalljes me to, me atë që mbart vërshimi i ujit prej shkumës e papastërtive. Po kështu ka krahasuar prishjen e atyre dyshimeve me zënien vend të dijes së dobishme në to (në zemra), me largimin e asaj shkume dhe mospranimi i luginës atë, por ai që zë vend në të është uji i dobishëm.

Po kështu edhe në shembullin pas tij; papastërtia e asaj lënde me vlerë (arit) hiqet (nga zjarri) dhe në të qëndron esenca e tij e pastër.

E dyta: Ndërsa sjellja e këtyre dy gjërave si shembull për robët e Tij, shembull për këtë është Fjala e Allahut të Lartësuar:

“مثلهم كمثل الذي استوقد نارا فلما أضاءت ما حوله ذهب الله بنورهم و تركهم في ظلمات لا يبصرون صم بكم عمي فهم لا يرجعون”

Kjo ngjason si me atë që ndezi zjarrin dhe pasi ai ndriçoi gjithandej rreth tij, Allahu ua mori dritën dhe i la në errësirë, kështu që, ata nuk mund të shihnin. Ata janë të shurdhër, memecë e të verbër, kështu që ata ata nuk kthehen (në Rrugën e Drejtë). [El Bekare: 17-18]. Ky është shembulli i zjarrit.

Pastaj Allahu thotë:

“أو كصيب من السماء فيه ظلمات و رعد و برق يجعلون أصابعهم في آذانهم من الصوائق حذر الموت”

Ose si një shtrëngatë nga qielli me errësirë, vetëtimë e bubullimë. Ata i vënë gishtat në veshë për të mos dëgjuar ushtimën tmerruese nga frika e vdekjes. [El Bekare: 119]. Ky është shembulli i ujit.

Më hollësisht për këto dy shembuj dhe çfarë përmbajnë ato prej urtësive, kemi folur në librin “El Mealim – Shenjat”, e të tjerë.

Qëllimi është se shërimi i zemrës, shpëtimi dhe lumturia e saj qëndrojnë në këto dy baza (drita dhe uji).

Allahu i Lartësuar thotë:

“إن هو إلا ذكر و قرآن مبين ليُنظرَ من كان حيا”

Ky është veçse Mesazh përkujtues dhe Kuran i qartë. Me qëllim që ai të këshillojë atë që është i gjallë.[Jasin: 69-70]. Allahu na njofton këtu se të pasurit dobi me Kuranin dhe të marrurit këshillë nga ai, i ndodh atij që është me zemër të gjallë, siç thotë Allahu në një ajet tjetër:

“يا أيها الذين آمنوا استجيبوا لله و للرسول إذا دعاكم لما يُحييكم

O ju që keni besuar! Përgjigjuni Allahut dhe të Dërguarit të Tij, kur ai (i Dërguari, Muhamedi) ju thërret ju drejt asaj që do t’ju japë juve jetë… [El Enfal: 24].

Allahu i Madhëruar gjithashtu thotë:

“إن في ذلك لذكرى لمن كان له قلب”

Në këtë ka përkujtim (mësim) për atë që ka zemër. [Kaf: 37].

Allahu i Madhëruar na ka njoftuar se jeta jonë është në të përgjigjurit asaj për të cilën na ka thirrur Allahu dhe i Dërguari (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) prej dijes dhe besimit. Kështu, na bëhet e qartë se vdekja e zemrës dhe shkatërrimi i saj ndodh nga humbja e këtyre të dyjave (dijes dhe besimit).

Ndërsa atë, i cili nuk i përgjigjet Allahut dhe të Dërguarit të Tij, Allahu e ka krahasuar me banorët e varrezave, dhe ky është krahasimi më i përshtatshëm; trupat e tyre janë varre të zemrave të tyre, sepse zemrat e tyre kanë vdekur dhe janë varrosur në trupat e tyre. Allahu i Madhëruar thotë:

“إن الله يُسمعُ من يشاء و ما أنت بمُسمعٍ من في القبور”

Sigurisht që Allahu bën të dëgjojë kë do Ai, ndërsa ti nuk mund t’i bësh të dëgjojnë ata që janë në varre.[Fatir: 22].

Mirë e ka thënë edhe poeti:

Vetë injoranca para vdekjes është vdekje për ta!

Dhe trupat e tyre para varreve janë vetë varre!

Ndërsa shpirtrat e tyre janë në vetmi në trupat e tyre!

Dhe deri në Ditën e Ringjalljes për ta nuk do të ketë ringjallje!

 

Për këtë shkak, Allahu i Madhëruar e ka bërë Shpalljen e Tij të cilën ua shpall Pejgamberëve, shpirt dhe jetë, siç thotë Allahu i Madhëruar:

“يلقي الروح من أمره على من يشاء من عباده”

Ai e dërgon shpirtin (Shpalljen) me Urdhërin e Tij te cili të dojë prej robëve të Tij… [Gafir: 15]. Këtë ajet e ka përsëritur në dy vende në Librin e Tij.

Allahu i Madhëruar gjithashtu thotë: “و كذلك أوحينا إليك روحا من أمرنا” “Dhe kështu Ne të kemi shpallur ty shpirtin (Frymëzim e Mëshirë) nga Urdhëri e Vullneti ynë.” [Esh Shura: 52]. Kjo, sepse jeta e shpirtërave dhe e zemrave qëndron me të.

Pikërisht kjo jetë e mirë dhe e lumtur është ajo jetë me të cilën Allahu ka veçuar posaçërisht ata të cilët e pranojnë Shpalljen e Tij dhe punojnë me të. Allahu i Madhëruar thotë:

“من عمل صالحا من ذكر أو أنثى و هو مؤمن فلنحيينه حياة طيبة و لنجزينهم أجرهم بأحسن ما كانوا يعملون”

Kushdo që punon të drejtën e të mirën, burrë a grua qoftë, duke qenë besimtar i vërtetë, sigurisht që Ne do t’i dhurojmë atij jetë të mirë, dhe Ne do t’ua paguajmë padyshim atyre shpërblimin sipas veprave të tyre më të mira që ata i kanë punuar. En Nahl: 97].

Kështu, Allahu i Madhëruar i ka veçuar ata me jetë të mirë në të dyja banesat.

E ngjashme me këtë është edhe Fjala e Allahut të Lartësuar:

“و أن استغفروا ربكم ثم توبوا إليه يمتِّعْكم متاعا حسنا إلى أجل مسمى  و يؤتي كل ذي فضل فضله”

Dhe (duke iu urdhëruar ju): “Kërkoni faljen e Zotit tuaj dhe kthehuni Atij me pendim, që Ai t’iu dhurojë kënaqësi për një kohë të përcaktuar dhe të derdhë Mirësitë e Tij të mëdha ndaj cilitdo që ka në veten e tij dashamirësi. [Hud: 3].

Po kështu edhe Fjala e Allahut të Lartëmadhëruar:

“للذين أحسنوا في هذه الدنيا حسنة و لدار الآخرة خير و لَنِعم دار المتقين”

Për ata që bëjnë mirësi në këtë botë, do të ketë mirësi, ndërsa banesa e botës së fundit do të jetë akoma edhe më e mirë. Vërtetë e shkëlqyer do të jetë banesa e të përkushtuarve. [En Nahl: 30].

Po kështu edhe Fjala e Allahut të Lartëmadhëruar:

“للذين أحسنوا في هذه الدنيا حسنة  و أرض الله واسعة”

Për ata të cilët kanë vepruar mirësi në këtë botë, do të ketë mirësi dhe toka e Allahut është e gjërë. [Ez Zumer: 10].

Allahu i Madhëruar ka sqaruar se vepërmiri do të jetë i lumtur si rezultat i veprave të tij të mira, në jetën e kësaj bote dhe në botën tjetër, si dhe ka njoftuar për mjerimin e vepërkeqit si rezultat i veprave të tij të këqija, në këtë botë dhe në botën tjetër.

Allahu i Madhëruar thotë:

“و من أعرض عن ذكري فإن له معيشة ضنكا و نحشره يوم القيامة أعمى”

Por kushdo që i kthen shpinën Mesazhit Tim, padyshim që për të do të ketë jetë të vështirë dhe Ne do t’a ringjallim të verbuar në Ditën e Ringjalljes. [Ta Ha: 124].

Allahu i Madhëruar ka bashkuar mes këtyre dyjave (udhëzimit dhe humbjes) në një ajet, dhe thotë:

“فمن يرد الله أن يهديه يشرح صدره للإسلام و من يرد أن يضله يجعل صدره ضيقا حرجا كأنما يصعد في السماء كذلك يجعل الله الرجس على الذين لا يؤمنون”

Dhe atë që Allahu dëshiron ta udhëzojë, Ai ia hap atij gjoksin për Islamin, kurse atij që Ai dëshiron ta humbasë, ia mbyll dhe ia shtrëngon gjoksin sikur të jetë duke u ngjitur në qiell. Në këtë mënyrë Allahu lëshon Zemërimin e Tij mbi ata që nuk besojnë. [El Enam: 125].

Kështu, të udhëzuarit dhe besimtarët kanë hapje dhe zgjerim të gjoksit, ndërsa të humburit kanë ngushtim dhe shtrëngim të tij.

Allahu i Madhëruar thotë:

“أفمن شرح الله صدره للإسلام فهو على نور من ربه”

A është ai të cilit Allahu ia ka hapur gjoksin me Islam, duke qenë në dritë prej Zotit të tij (si ai që nuk është musliman). [Ez Zumer: 22].

Pra, besimtarët janë në dritë dhe me gjoks të gjerë e të hapur, ndërsa të humburit janë në errësirë dhe me gjoks të shtrënguar e të ngushtë.

Më shumë për këtë do të flasim në kapitullin për pastrimin e zemrës, me Lejen e Allahut të Madhëruar.

Qëllimi këtu është se jeta e zemrës dhe drita e saj janë esenca e çdo të mire në të, ndërsa vdekja e zemrës dhe errësira e saj janë esenca e çdo të keqe në të.

*  *  *

Kapitulli i pestë

Jeta e zemrës dhe shëndeti i saj

Jeta e zemrës dhe shëndeti i saj nuk mund të arrihet vetëm në rast se ajo e percepton të vërtetën, e do atë dhe e privilegjon mbi gjithçka tjetër.

Dhe përderisa në zemër gjenden dy forca: forca e dijes dhe dallimit dhe forca e dëshirës dhe dashurisë, atëherë përsosmëria dhe shëndeti i saj arrihet me shfrytëzimin e këtyre dy forcave në atë që i bën dobi asaj dhe i kthen shëndetin e lumturinë.

Pra, përsosmëria e zemrës arrihet me shfrytëzimin e forcës së dijes në perceptimin e të vërtetës, njohjen e saj dhe dallimin ndërmjet saj dhe të pavërtetës, si dhe me shfrytëzimin e forcës së dëshirës dhe dashurisë në kërkimin e të vërtetës dhe privilegjimin e saj mbi të pavërtetën.

Ndaj, ai i cili nuk e njeh të vërtetën, ai është i humbur, ndërsa ai i cili e njeh atë por privilegjon diçka tjetër mbi të, ai ka merituar zemërimin e Allahut mbi vete, dhe ai i cili e njeh të vërtetën dhe e pason atë, atij i është dhuruar mirësia e Allahut.

Prej këtu, Allahu i Madhëruar na ka urdhëruar që në çdo namaz që ne falim, t’i kërkojmë Atij të na udhëzojë në rrugën e atyre të cilëve Allahu u ka dhuruar mirësi dhe jo në rrugën e atyre që merituan zemërimin e Tij dhe as në rrugën e të humburve. Për këtë shkak, të krishterët janë veçuar me humbjen dhe errësirën, sepse ata janë popull injorant, ndërsa çifutët janë veçuar me meritimin e zemërimit sepse ata janë popull kryeneç. Ndërsa ky popull, populli musliman janë ata të cilëve u është dhuruar Mirësia e Allahut. Për këtë shkak, Sufjan ibën Ujejne ka thënë: “Kushdo që prishet prej robëve tanë (muslimanë), në të ka ngjashmëri me të krishterët, ndërsa ai që prishet prej dijetarëve tanë, në të ka ngjashmëri me çifutët. Kjo sepse të krishterët e kryejnë adhurimin pa pasur dije (të sigurtë), ndërsa çifutët e njohën të vërtetën dhe devijuan nga ajo.”

Në Musnedin e imam Ahmedit dhe në Sunenet e Tirmidhiut, transmetohet nga Adij ibën Hatim (Allahu qoftë i kënaqur me të!) se i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) ka thënë: “Çifutët janë ata të cilët kanë tërhequr zemërimin e Allahut, ndërsa të krishterët janë të humbur (nga rruga e drejtë).”

 

Allahu i Madhëruar ka bashkuar mes këtyre dy esencave (dija dhe dëshira – bindja dhe besimi) në disa vende, në Librin e Tij:

Allahu i Madhëruar thotë: “Dhe kur robët e Mi të të pyesin ty për Mua, atëherë Unë jam afër dhe i përgjigjem lutjes së lutësit kur ai më lutet Mua. Ndaj të më binden Mua dhe të më besojnë Mua, me qëllim që të mund të udhëhiqen drejt.” [El Bekare: 186]. Këtu, Allahu ka bashkuar mes bindjes ndaj Tij dhe besimit tek Ai.

Allahu i Madhëruar gjithashtu thotë: “Ata të cilët e besojnë atë (Muhamedin), që e nderojnë atë, që e ndihmojnë atë dhe që ndjekin dritën (Kuranin) e zbritur me të, pikërisht këta janë më të fituarit.” [El Araf: 157].

Dhe thotë: “Elif-Lam-Mim. Ky është Libri (Kurani) mbi të cilin nuk ka asnjë dyshim, udhëheqje për të devotshmit. Të cilët besojnë në të fshehtën (me të cilën ka njoftuar Allahu), kryejnë faljen dhe shpenzojnë nga ajo që Ne i kemi furnizuar (japin zekatin). Dhe të cilt besojnë në atë që të është zbritur ty (o Muhamed) dhe ato që janë zbritur para teje (Librat e mëparshëm Hyjnor), si dhe që besojnë në Botën e Përtejme. Ata udhëhiqen në rrugë të vërtetë nga Zoti i tyre dhe ata janë më të sukseshmit.” [El Bejare: 1-5].

Ndërsa në mes të sures, Allahu thotë: “Nuk është përkushtim se ju e ktheni fytyrën tuaj drejt lindjes dhe perëndimit (në falje), por përkushtim është (cilësi e atij) i cili beson në Allahun, në Ditën e Fundit, në engjëjt, në Librin, në Pejgamberët dhe u jep pasurinë e tij, pavarësisht nga dashuria për të, të afërmve, jetimëve, të varfërve, endacakave dhe kujtdo që kërkon, (e jep edhe) për të liruar robët, kryen faljen e namazit dhe jep zekatin.” [El Bekare: 177].

“(Betohem) Për kohën! Me të vërtetë që njeriu është në humbje të plotë. Përveç atyre që besojnë dhe punojnë mirësi e drejtësi, edhe që e këshillojnë njëri-tjetrin për të vërtetën, edhe që e këshillojnë njëri-tjetrin për durim.” [Suretu el Asr].

Këtu, Allahu i Madhëruar është betuar në kohën, e cila është koha e punëve fitimprurëse dhe humbëse, se çdokush është në humbje të sigurtë, përveç atij që e plotëson forcën e tij të dijes me besimin në Allahun e Madhëruar, dhe forcën e tij të vepruarit me bindjen ndaj Allahut. Kjo është përsosmëria e njeriut në vetvete. Pastaj ai plotësoi edhe të tjerët me këshillimin e tyre për këtë gjë dhe i urdhëroi ata për të dhe për kokën e kësaj, durimin. Ai e përsosi veten e tij me dijen e dobishme dhe punën e mirë, dhe plotësoi të tjerët me të mësuarin e tyre këtë gjë si dhe të këshilluarit për durin në këtë. Për këtë shkak, imam Shafiu (Allahu e mëshiroftë!) ka thënë: “Sikur njerëzit të meditonin rreth sures “El Asr”, ajo do t’u mjaftonte atyre.”

Këtë domethënie e gjejmë në shumë vende në Kuran, ku Allahu i Madhëruar njofton se të lumturit janë ata të cilët e njohin të vërtetën dhe e pasojnë atë, ndërsa të mjerët janë ata të cilët e injorojnë të vërtetën dhe e kanë humbur rrugën e drejtë, ose që e dinë të vërtetën dhe e kundërshtojnë atë apo ndjekin rrugë tjetër nga ajo e saj.

Duhet të jetë e ditur se këto dy forca nuk shterin kurrë në zemër, por nëse forca e dijes nuk shfrytëzohet për njohjen e të vërtetës dhe perceptimin e saj, ajo do të shfrytëzohet për të njohur atë që i përshtatet dhe i shkon përshtat nga e kota dhe e pavërteta. Po kështu edhe forca e dëshirës dhe veprës, nëse nuk shfrytëzohet për të vepruar me të vërtetën që njohi, ajo do të shfrytëzohet në të kundërtën e kësaj.

Ndaj njeriu është bujk dhe energjik, siç ka thënë edhe i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!): “Emrat më të vërtetë janë Harith –bujk dhe Hemam – energjik.”[3]

Bujku është punëtori që punon për të fituar, ndërsa energjiku është ai që ka ambicje dhe dëshira. Shpirti lëviz nga ambicja dhe lëvizja ambicioze e tij ka rrjedhoja të ndërsjellta; ambicja bën të domosdoshme diçka të synuar, të përfytyruar dhe të veçantë për të. Kështu që nëse nuk e përfytyron të vërtetën, nuk e kërkon dhe nuk e dëshiron atë, ti do të përfytyrosh të kotën, do ta kërkosh dhe do ta dëshirosh atë, patjetër.

Këtë e shpjegon më mirë kapitulli në vijim.

Nuk ka lumturi për zemrën dhe as kënaqësi e rregullim vetëm duke qenë se Zoti i saj dhe Krijuesi i saj, vetëm Ai të jetë i Adhuruari i saj, pikësynimi i asaj që ajo kërkon dhe më i dashur për të se çdo gjë tjetër

Vijon …

 


[1] Hadith Hasen. E transmeton Ebu Daudi. Shejh Albani e ka konsideruar Hasen.

[2] E ka nxjerë Taberani në “El Muxhem el Kebir” (8564).

[3] E transmeton Ebu Daudi (4950), Ahmedi (4/345) etj, dhe el Albani e ka konsideruar të saktë në Es Sahiha (1040).